محمد ابراهيم آيتى

مقدمه و

تاريخ پيامبر اسلام ( فارسي )

مرحوم آيتى دو كتاب مهمّى را كه در دست طبع داشت به اتمام رسانيد و در گذشت : يكى جلد دوم تاريخ يعقوبى است كه فهارس اعلام آن را هم تدوين كرد و ديگر « مقولات » رسالهء ختم تحصيلات دكترى كه چاپش تا آخرين سطر تمام گشت و مقولهء عمر آن آيت نجابت و انسانيّت هم به پايان رسيد [ 1 ] . مرحوم آيتى با دوستان با ايمان و صديق خود در راه انتشار كتاب نيز همكارى داشت و يكى از بانيان « شركت انتشار » بود كه از مؤسّسات خوب نشر و چاپ كتاب است . مرحوم آيتى پس از ختم تحصيلات قديمى خود دورهء دانشكدهء معقول و منقول را به اتمام رسانيد و به اخذ درجهء دكترى نائل آمد . در همين دانشكده تدريس مىكرد و از مدرّسان دانشمند و با ارزش بود و فقدان وى از اين پس به نيكى محسوس خواهد بود . در سال 1341 در ميان صحبت با جناب دكتر سيد فخر الدّين شادمان گفتگو از مدارس و طرز تحصيل و تدريس قديم بود ايشان مىفرمودند چه خوب خواهد بود كه عدّه‌اى از مدرّسان علوم قديم بدين مطلب بپردازند و براى ضبط دقائق تاريخ اجتماعى ايران كيفيّت تحصيل خود را بنويسند . به همين مناسبت از تنى چند من جمله مرحوم آيتى درخواستم كه بىهيچ پيرايه شرح زندگى خود را بنويسند و اينك يادداشت آن مرحوم را كه احتمالا يگانه شرح حالى است كه از خود باقى گذارده است در اينجا به طبع مىرسانم . در گذشت چنين دانشمند علاقه‌مند و نجيب مايهء اندوه بسيار است و دوستان راهنماى كتاب براى او طلب غفران دارند . ايرج افشار

--> [ 1 ] از ديگر كتب مرحوم آيتى ، كتاب بررسى تاريخ عاشورا است كه به همت و با مقدمهء علمى و تحقيقى دانشمند محترم آقاى على اكبر غفارى دو بار توسط كتابخانهء صدوق به طبع رسيده است . ديگر جلدهاى اول تا سوم كتاب گفتار ماه است كه حاوى سخنرانيهاى آن مرحوم و حضرت آية اللّه طالقانى و استاد مطهرى و استاد بهشتى و ديگر اساتيد و دانشمندان در انجمن ماهانهء دينى از مهر ماه 39 تا اسفند 1341 مىباشد و توسط كتابخانهء صدوق ، تهران جنب بازار مسجد امام به چاپ رسيده است . سه كتاب شهداى اسلام و خطبه‌هاى رسول اكرم ( ص ) به زبان عربى و نيز مجموعهء سخنرانيهاى ايشان در مورد شخصيتهاى برجستهء عالم اسلام نيز از آثارى هستند كه به چاپ نرسيده‌اند .