احوال محمّد ابراهيم آيتى به قلم خود ايشان هفت‌ساله بودم كه پدرم : مرحوم شيخ محمّد قاينى پيشنماز قريهء گازار ( از توابع بيرجند ) مرا براى فرا گرفتن قرآن مجيد و خواندن كتابهاى فارسى مذهبى و اخلاقى از قبيل عين الحيات و جلاء العيون و حلية المتّقين مرحوم مجلسى نزد آخوند ملّا عبد اللّه گازارى برد و به وى سپرد . مقدّمات عربى را تا آخر كتاب هدايه ( در نحو ) از مرحوم پدرم فرا گرفتم . نه‌ساله بودم كه پدرم در سوم ماه رمضان سال 1342 مرحوم شد . شرح قطر و الفيّهء ابن مالك و كتاب سيوطى ( شرح الفيّه ) و شرح جامى را نزد مرحوم ملّا عبد اللّه گازارى ، و مرحوم ملّا محمّد ابراهيم بويگى خواندم . سيزده‌ساله بودم كه با اجازهء مادرم براى ادامهء تحصيل به شهر بيرجند رفتم و مدت پنج سال در مدرسهء معصوميّهء بيرجند كتابهاى حاشيهء ملا عبد اللّه يزدى ، و مقدارى از شمسيّه ( در منطق ) ، شرح نظام ( در صرف ) ، مغنى اللبيب ( در نحو ) ، قسمتى از مطوّل تفتازانى ( در معانى و بيان و بديع ) ، معالم و قسمتى از كتاب قوانين ( در اصول ) ، تبصرهء علّامه و شرح لمعه ( در فقه ) و مختصرى حساب و هيئت ، و مقدارى از شرح سبعهء معلّقه را از مرحوم حاج شيخ محمّد باقر آيتى بيرجندى ، و آية اللّه حاج شيخ محمّد حسين آيتى و مرحوم شيخ غلامرضا فاضل و آقاى حاج شيخ محمّد على ربّانى و مرحوم حاج ملّا محمّد دهكى فرا گرفتم . هيجده‌ساله بودم كه براى إدامهء تحصيل به مشهد مقدّس مشرّف و در مدرسهء باقريّه ساكن شدم . بقيّهء شرح لمعه ، و بقيّهء مطوّل و قسمتى از فصول ، و قسمت منطق شرح منظومهء