السيد محسن الأمين ( مترجم : على حجتى كرمانى )

52

سيره معصومان ( فارسي )

فاجران و منافقان و كافران آن . پس چرا چنين كارى را زشت مىشمارى ؟ به خدا سوگند با اين وضع كه تو مرا مىبينى از روزى كه به كمال عقل رسيده‌ام هيچ روز و شبى را سپرى نكرده‌ام جز آنكه اگر در اموالم حقى از براى خدا بوده و به من فرموده تا آن را در مصرفى برسانم آن را به همان مصرف رسانيده‌ام . مناقب و فضايل امام صادق ( ع ) در اينجا بايد به نكتهء مهمى اشاره كرد و آن اينكه مناقبى كه براى هر يك از ائمه ذكر شده در بسيارى از اوقات با يكديگر اختلاف دارد . البته اين بدان معنا نيست كه منقبتى كه به يك امام مخصوص داشته‌ايم در امام ديگر موجود نبوده است . بلكه آنان همگى در تمام مناقب و فضايل پسنديده مشترك‌اند . آنان همه از يك نور و از يك طينت سرشته شده‌اند و هر كدام در برخوردارى از صفات پسنديده سرآمد مردم روزگار خويش بوده‌اند اما از آنجا كه مقتضيات هر دوره و بازنمودهاى اين صفات در ائمه ، بر حسب اختلاف هر عصر و دوره ، متفاوت است هر يك مناقب خاص خود را دارند . به عنوان مثال ظهور آثار شجاعت از امير مؤمنان ( ع ) و فرزند بزرگوارش امام حسين ( ع ) همچون ظهور آنان در ديگر ائمه نيست . شجاعت على ( ع ) با جهاد وى در ركاب پيغمبر ( ص ) و نبرد او با قاسطين و مارقين و ناكثين در روزگار خلافتش به ظهور رسيد و شجاعت حسين ( ع ) نيز به هنگامى كه دستور يافت با ستمگران به مبارزه برخيزد ، آشكار شد . اما ديگر ائمه چون مأمور به تقيه و مدارا بودند ، بروز شجاعت بدان گونه كه در آن دو امام ( ع ) مشاهده شد ، لزومى نيافت . اما با اين وصف همهء آنان در اينكه شجاع‌ترين مردم زمانهء خويش بوده‌اند ، مشترك‌اند . در عوض صفت علم در امام باقر ( ع ) و امام صادق ( ع ) بيش از ساير ائمه به چشم مىخورد . زيرا شرايط آنان به گونه‌اى بود كه در واپسين روزگار حكومتى مىزيستند كه به نابودى مىگراييد و در همان حال حكومت ديگرى مىرفت تا جايگزين حكومت پيشين شود . اما صفت علم در تمام آنها مشترك است و آنان همگى داناترين مردم روزگار خويش بوده‌اند . همچنين نشانه‌هاى كرم و بخشش و فراوانى صدقات و آزاد كردن بندگان در برخى از ائمه نسبت به بعضى ديگر نمود بيشترى دارد چرا كه از نظر مالى وسعت معيشت داشته‌اند و يا آنكه در زمان آنها تعداد فقرا بسيار بوده است . اما همهء آنان در كرم و سخاوت سرآمد دوران خود به حساب مىآمده‌اند . در برخى از ائمه نيز صفت عبادت از برجستگى بيشترى برخوردار است و اين بدان خاطر بوده كه اطلاع مردم از احوال آنان كمتر بوده و يا آنكه آن امام مدت اندكى در دنيا زيسته است . با اين حال همهء ائمه عابدترين مردم زمانه خويش به شمار مىآمده‌اند . همچنين صفت حلم در برخى از ائمه بيش از ساير امامان در نظر جلوه مىكند ، چرا كه ممكن است آن