السيد محسن الأمين ( مترجم : حسين وجدانى )
67
سيره معصومان ( فارسي )
برخى به وى مىگفتند : در وجود تو بزرگى و شكوه ديده مىشود . در پاسخ آنها مىگفت : بلكه عزت از جانب خداى تعالى است . عزّت از خدا و پيامبرش و مؤمنان است . دربارهء مروّت از وى پرسيدند . فرمود : در بخشيدن دين خود بخيل باشد ، مال خود را اصلاح كند ، و در انجام حقوق خود بكوشد . مردى از آن حضرت خواست كه دوست و همنشين او باشد . فرمود : به شرطى كه از من ستايش نكنى . زيرا من خودم را بهتر از تو مىشناسم و مبادا مرا دروغگو شمارى كه دروغگو رأى و عقيدهاى ندارد ، و مبادا در برابر من از كسى غيبت كنى . آن مرد چون شرايط دوستى با آن حضرت را مشكل ديد ، گفت : از درخواست خود منصرف شدم . امام فرمود : آرى هرطور مىخواهى انجام ده . روز عيد فطر امام ( ع ) بر گروهى گذشت كه بازى مىكردند و مىخنديدند . بالاى سرشان ايستاد و فرمود : خداوند ، ماه رمضان را ميدان مسابقهء بندگانش قرار داده ، تا به اطاعت و عبادت بر يكديگر پيشى گيرند ، پس گروهى در اين ميدان به سوى خير سبقت جستند و سعادت يافتند و گروهى از رفتن بازماندند و نوميد گشتند . بىاندازه در شگفتم از كسى كه بازى مىكند و مىخندد ، در روزى كه نيكوكاران پاداش خير مىيابند و بيهودهكاران زيان مىبينند . به خدا سوگند اگر پرده برداشته شود ، خواهيد دانست كه نيكوكاران اندر كار نيكوى خويشند ، و بدكاران گرفتار زشتيهاى خويش . سپس آنها را ترك كرد و برفت . در كتاب ، الفصول المهمة ، آمده است : سه چيز است كه آدمى را به هلاكت مىافكند . كبر ، حرص و حسد ، كبر آفت دين است ، و ابليس را به لعن و نفرين گرفتار كرد . حرص آفت نفس است و همين صفت باعث گرديد كه آدم از بهشت فرو افتد . حسد آفت اخلاق است ، و همين صفت موجب شد كه هابيل به دست قابيل كشته شود . در كتاب ، كشف الغمّة ، از امام حسن ( ع ) آمده است : - آن كس كه عقل ندارد ادب ندارد . - آن كس كه همّت ندارد ، مروت ندارد . - آن كس كه حيا ندارد دين ندارد . - خردمند در معنى حقيقى خود كسى است كه با مردم به نيكويى معاشرت كند . - خردمندان در دنيا و آخرت كاميابند و آنان كه از نعمت خرد محرومند از دنيا و آخرت هر دو بىبهرهاند . - نيكو بينديشيد ، تا هدف خويش را از معاشرت با هر كس دريابيد . آيا اميد به كمك او داريد ؟ آيا از قهر او بيمناكيد ؟ آيا مىتوانيد از دانش او بهرهور شويد ؟ يا از دعايش بركت گيريد ؟ يا خويشاوندى را ملاك معاشرت مىشماريد ؟ . . - هرگز نديدهام كه ظالمى مظلوممنش باشد ، مگر حسود ، كه در عين ظالم بودن مظلوم نيز هست . در جاى ديگر فرمود : اى فرزند آدم ! خود را از آنچه خدايت بازداشته بر كنار دار ؛ تا عابد باشى و به آنچه خدايت روزى كرده خوشنود باش ، تا بىنياز گردى . و حق همسايگان را نيكودار ، تا مسلمان باشى . با مردم چنان رفتار كن كه مىخواهى مردم با تو چنان كنند ، تا عادل باشى . در برابر شما عدّهاى از مردم ، سرمايهها فراهم مىآورند و