السيد محسن الأمين ( مترجم : على حجتى كرمانى )
463
سيره معصومان ( فارسي )
على ( ع ) از ديگران پيشى گرفتند . ابو موسى اشعرى از جانب على ( ع ) مأمور گرفتن بيعت از مردم كوفه براى آن حضرت بود . تا جايى كه مردم بسيارى براى بيعت كردن با او ، جمع آمدند . و جز مردم شام به سركردگى معاويه ، كسى از بيعت با آن حضرت ، سربازنزد . شيخ مفيد در ارشاد گفته است : شعبى روايت كرد كه وقتى سعد بن ابى وقاص و عبد الله بن عمرو محمد بن مسلمه و حسان بن ثابت و اسامة بن زيد از بيعت با امير المؤمنين ( ع ) كناره گرفتند آن حضرت در ميان مردم به پا خاست و حمد و ستايش خداوند را به جاى آورد و آنگاه فرمود : اى مردم ! شما با من بيعت كرديد بر آن شرطى كه با كسان پيش از من بيعت كرده بوديد . البته مردم تا با كسى بيعت نكردهاند صاحب اختيار و آزادند ولى وقتى دست بيعت دادند ، ديگر اختيارى ندارند . در آن هنگام بر رهبر است كه استقامت به خرج دهد و بر مردم است كه فرمانهاى رهبر را گردن نهند . اين بيعت ، بيعتى عمومى است و هر كس از آن روىگردان شود ، از دين اسلام روى گردانده و راه ديگرى غير از راه مسلمانان پيموده است . بيعت شما با من به يكباره و ناگهانى نبوده و كار من و شما مثل هم نيست . من شما را براى خدا مىخواهم ولى شما مرا براى خود مىخواهيد . سوگند به خدا ، راى خود را براى دشمن خالص گردانم و داد مظلوم را بدهم . خبرهايى دربارهء سعد و ابن مسلمه و عبد الله و حسان بن ثابت به من رسيده كه از شنيدن آنها خوشحال نيستم و حال آنكه حق در ميان من و ايشان حاكم است . حاكم در مستدرك گويد : اما كسانى گمان مىكنند كه عبد الله بن عمرو ابو مسعود انصارى و سعد بن ابى وقاص و ابو موسى اشعرى و محمد بن مسلمه انصارى و اسامة بن زيد از بيعت با على ( ع ) تخلف ورزيدند . اين سخن كسى است كه با حقيقت عناد دارد . بنابراين اكنون به حقيقت گوش فرا بده . دربارهء عبد الله بن عمر حديثى از زهرى از حمزة بن عبد اللّه بن عمر نقل شده است كه وى با پدرش ( عبد الله ) نشسته بود كه مردى از اهل عراق به نزد عبد الله آمد و گفت : اى ابو عبد الرحمن ! به خدا قسم من بسيار مايلم به نشانهء تو مشخص شوم و در كار جدايى و پراكندگى مردمان به تو اقتدا كنم و تا جايى كه مىتوانم از شر كناره گيرم . من آيهاى از كتاب محكم خدا خوانده و آن را به قلبم سپردهام . پس مرا از معناى اين آيه آگاه كن . خداوند فرموده است : وَ إِن طائِفَتان مِن الْمُؤْمِنِين اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُما فَإِن بَغَت إِحْداهُما عَلَى الْأُخْرى فَقاتِلُوا الَّتِي تَبْغِي حَتَّى تَفِيءَ إِلى أَمْرِ اللَّه . فَإِن فاءَت فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُما بِالْعَدْل وَ أَقْسِطُوا إِن اللَّه يُحِب الْمُقْسِطِين « 1 » . عبد اللّه بن عمر به وى پاسخ
--> ( 1 ) آيهء 9 سورهء حجرات : اگر دو طايفه از مؤمنان با يكديگر جنگ كردند ميانهء آنها را آشتى دهيد پس اگر يكى بر ديگرى ستم كرد با آن كه ستم كرده بجنگيد تا به امر خدا گردن نهد . پس اگر به امر خدا بازگشت پس ميان آنها را با دادگرى اصلاح كنيد و دادگرى كنيد كه خدا دادگران را دوست دارد . - م .