انجاميد . سپس سعد بن ابى وقاص را حاضر كردند . على ( ع ) به او گفت : بيعت كن . سعد پاسخ داد : من با تو بيعت نمىكنم مگر آنكه مردم به تو دست بيعت دهند . ابن عمر را نيز حاضر كردند اما او هم جواب سعد را تكرار كرد . على به او گفت : كفيلى براى خود به ما معرفى كن . ابن عمر گفت : كفيلى نمىبينم . اشتر گفت : اجازه بده گردن او را بزنم . على ( ع ) فرمود : او را رها كن ! من كفيل او هستم . تا آنجا كه من تو را مىشناسم تو در خردى و بزرگى ، بداخلاق بودى . نگارنده گويد : برخى از مورخان ادعا كرده‌اند كه طلحه و زبير از روى اجبار تن به بيعت دادند اما نگاهى دقيق اين قول را مردود مىكند . زيرا كسى كه در آغاز كار حاضر نيست مردم با او بيعت كنند و تنها به خاطر اصرار و پافشارى بيش از حد آنان ، خلافت را مىپذيرد امكان ندارد بيعت خود را از طريق اجبار و تحت فشار گذاردن مردم ، متحقق كند . همچنين كسى كه سعد و ابن عمر را كه در نظر مردم كمتر از طلحه و زبير نبودند ، مجبور به بيعت نمىكند امكان ندارد كه بخواهد با اجبار از طلحه و زبير بيعت بگيرد . كسانى كه از بيعت با على ( ع ) خوددارى كردند در مروج الذهب آمده است : گروهى از هواداران عثمان و عده‌اى ديگر كه جز خروج بر امارت على ( ع ) ، راهى ديگر سراغ نداشتند ، از بيعت با على ( ع ) سرتافتند . همچنين در اسد الغابه گفته شده است : دسته‌اى از صحابه با آن حضرت بيعت نكردند و او نيز آنان را مجبور به بيعت نكرد . از على ( ع ) دربارهء كسانى كه از بيعت با او تخلف ورزيده بودند ، پرسش شد و وى پاسخ داد : اينان از يارى حق بازنشستند و باطل را هم ياورى نكردند . طبرى از عبد الله بن حسن نقل كرد كه گفت : همهء انصار ، به جز عدهء اندكى از آنان با على ( ع ) بيعت كردند . آنگاه وى كسانى را كه بيعت نكرده بودند نام برد و گفت : ايشان از هواداران عثمان بودند . اينك ، با استفاده از نوشته‌ها و سخنان مورخان نام كسانى را كه از بيعت با على ( ع ) خوددارى كرده بودند ، نقل مىكنيم : حسّان بن ثابت ، كعب بن مالك ( هر دو شاعر بودند ) ، مسلمة بن مخلد يا خالد ، ابو سعيد خدرى ، محمد بن مسلمه ، حليف هم پيمان بنى عبد الاشهل ، نعمان بن بشير ، زيد بن ثابت ، رافع بن خديج ، فضالة بن عبيد ، سعد بن ابى وقاص ، عبد الله بن عمر ، صهيب بن سنان ، سلمة بن وقش ، اسامة بن زيد ، عبد اللّه بن سلام ، قدامة بن مظعون ، مغيرة بن شعبه ثقفى ، وهبان بن صيفى . طبق روايتى كه طبرى از عبد الله بن حسن نقل كرده است ، ده تن نخست از هواداران عثمان بودند . وى گويد : حسان شاعر بود و در قيد و بند اين نبود كه چه مىكند . زيد بن ثابت كسى بود كه از جانب عثمان