است . سرور قوم ، خدمتگزار آنهاست . ساعتى در خدمت خانه بودن بهتر از عبادت هزار سال است . سفر ، پاره‌اى از عذاب است . خوشبخت كسى است كه از ( حال و روز ) ديگرى پند بياموزد . صلهء ارحام و خوش‌خويى ، فزونى در ايمان است . صله ارحام و خوش‌همسايگى كردن ، فزونى در اموال است . صله رحم بر عمر افزايد . دو گروه از امت من هستند كه چون راستى كنند كار امت راست شود و چون فساد كنند ، امت نيز به تباهى افتند : قاريان و اميران . سلامت و فراغت دو نعمت سپاس ناداشته‌اند . روزه‌دار در عبادت است هر چند كه بر بسترش خفته باشد تا وقتى كه از مسلمانى غيبت نكند . طلب علم بر هر مسلمان واجب است . خوش به حال كسى كه افزونيهاى مال خويش را انفاق كرد و افزونيهاى زبانش را نگاه داشت . خوش به حال كسى كه پرداختن به عيب خود او را از پرداختن به عيوب مردم بازداشت . ( و از تحف العقول ) خوش به حال كسى كه شهوت حاضر را براى وعده‌اى كه نديده است ، رها كرد . بر تو باد پيوستن به جماعت كه گرگ ( برهء ) دور افتاده را مىگيرد . براى دستيابى به حوائج ؛ آنها را كتمان كنيد كه هر صاحب نعمتى مورد حسادت واقع شود . بر شما باد خوش‌خويى كردن كه خوش‌خو بناگزير در بهشت باشد و شما را بر حذر مىدارم از بدخويى كه بدخو بناگزير در دوزخ باشد . در شگفتم از كسى كه تكبر مىورزد حال آن كه دو بار از مخرج بول ، خارج شده است . در شگفتم از كسى كه به مردن يقين دارد چگونه شادى مىكند . در شگفتم از كسى كه به آتش يقين دارد چگونه مىخندد . در شگفتم از كسى كه به بهشت يقين دارد چگونه كارهاى نيكو نمىكند . در شگفتم از كسى كه به حساب ( آخرت ) يقين دارد چگونه كارهاى بد مىكند . در شگفتم از كسى كه دنيا و دگرگونيهاى آن را نسبت به اهلش مىبيند چگونه بدان مطمئن مىشود . در شگفتم از كسى كه به تقدير يقين دارد چگونه غمگين مىشود . در شگفتم از كسى كه از ترس بيمارى از خوراك پرهيز مىكند اما از ترس آتش از گناهان كناره نمىكند . بر شما باد ميانه‌روى كه هر قوم كه ميانه‌روى پيشه كردند به فقر دچار نيامدند . سرفرازى مؤمن در بىنيازى او از ديگران است . به سوى آن كه به طرف تو بازنمىگردد برگرد و به آن كه تو را هديه نمىدهد ، هديه بده . خانوادهء مرد اسيران اويند و محبوب‌ترين بندگان در پيشگاه خداوند خوش‌كردارترين آنها نسبت به اسيرانش است . دانا كسى است كه رفتارش ، گفتارش را تصديق كند . دانش‌اندوزى در كوچكى چون نقش است در سنگ . دانشمندان ، وارثان پيامبران‌اند . ( و از تحف العقول ) شگفتا از مؤمن كه خداوند هر قضايى كه بر او پيش آورد چيزى نيست مگر خيرى براى او چه او را خوش آيد و چه ناخوش ، اگر او را گرفتار كند كفارهء گناهش است و اگر به دو ببخشد و گرامىاش دارد ، پاداشى بزرگ به او داده است . توانگرى ( واقعى ) غناى نفس است . فضيلت عالم بر عابد مثل فضيلت ماه بر ديگر ستارگان است .