حجة الوداع اين واقعه در سال دهم هجرى بوده است . ابن هشام گويد : بدان حجة الوداع گفته‌اند چون پيامبر ( ص ) پس از آن ديگر حج نگزارد . و نيز گفته‌اند : چون پيغمبر ( ص ) در اين حج با مردم وداع گفت و آنها را از نزديك شدن اجلش آگاه گرداند . ابن سعد در طبقات گويد : همين حج است كه مردم بدان حجة الوداع مىگويند و مسلمانان آن را حجة الاسلام مىنامند . ابن عباس خوش نمىداشت كه بدان حجة الوداع بگويند و خود مىگفت حجة الاسلام و آن حضرت از زمانى كه دعوت خود را آغاز كرده بود تا آن هنگام حج نگزارده بود . اگر وى مىگفت از زمان هجرت ، حج نگزارده بود ، سخن درستى بود زيرا آن حضرت پس از هجرت غير از اين بار ، حج نگزارده بود و در سال حديبيه قصد گزاردن عمره داشت كه مانع او شدند ، سپس آن حضرت عمرهء قضا به جا آورد و روز حنين هم حج عمره كرد و ديگر حج نگزارد . اما پيش از هجرت ، آن حضرت يقينا دو بار حج گزارده بود . اين دو حج به وقتى بود كه آن حضرت در عقبه با انصار دست بيعت داد . ابن سعد همين مطلب را به سند خود از مجاهد نقل كرده است . وى گفت : رسول خدا ( ص ) دو بار حج گزارد ؛ يك بار پيش از آن كه هجرت كند و ديگر بار پس از هجرت . در سيرهء حلبيه آمده است كه آن حضرت پس از نبوت ، حج گزارد و پيش از هجرت سه بار و بنا به قولى دو بار حج كرد . ابن اثير گويد : آن حضرت سالى يك بار ، پيش از هجرت ، حج مىگزارد . و ابن جوزى گويد : پيغمبر ( ص ) پيش از نبوت و بعد از آن ، حجهاى فراوانى گزارد كه شمار آن دانسته نيست . آن حضرت پيش از بعثت در عرفات مىايستاد و از آنجا به مزدلفه مىرفت بر خلاف قريش . اين توفيقى بود كه از جانب خدا به پيامبر عنايت گرديده بود ، زيرا قريش از حرم خارج نمىشدند و مىگفتند : چيزى از حل را بزرگ نشماريد ، آن چنان كه حرم را بزرگ مىشماريد كه عرب ، حرم شما را خوار مىپندارد آنها وقوف در عرفه و افاضه به سمت مزدلفه را انجام نمىدادند و اين كار را به ويژهء ديگر اعراب مىدانستند و تكليف حج در مدينه مقرر گرديد . شيخ مفيد مىنويسد : آنگاه رسول خدا ( ص ) تصميم گرفت به حج برود و تكليف الهى را كه بر او بود ، ادا كند . پس در ميان مردم بانگ حج در داد و دعوت آن حضرت به نقاط دوردست سرزمين اسلامى رسيد . مردم خود را آمادهء خروج با آن حضرت كردند و از اطراف و اكناف مدينه ، عدهء بسيارى بدان شهر درآمدند و آمادهء حركت شدند . پيغمبر ( ص ) در روز پنج شنبه يا روز شنبه بيست و پنجم ذىقعده به همراه مردم حركت كرد . در سيرهء حلبيه آمده است : با پيغمبر ( ص ) چهل هزار و به قولى هفتاد هزار و به قولى نود هزار و به قولى يكصد و چهارده هزار و به قولى يكصد و بيست هزار و به قولى بيشتر از اين عدد ، بجز شمار مسلمانان مكى و يمنى كه با آن حضرت حج كردند ، با وى به راه افتادند .