سال ، بر جوامع بشرى پرتو افكن بود ، در سايه الهام از حقايق همين كتاب آسمانى به وجود آمد ، و باران علوم وحى الهى بود كه سرزمين‌هاى وسيعى را سبز و خرّم ساخت . بيدارى ملل مشرق زمين قرن چهاردهم با بيدارى ملل خاور زمين و بالاخص مسلمانان جهان آغاز گرديد . انديشمندان بزرگ و رهبران فكرى و علمى مسلمانان جهان ، به انحطاط و عقب‌ماندگى خود ، از كاروان علم و صنعت ، كه روزى خود قافله سالار آن بودند ، به طور عميق توجه نموده و به خلأ بزرگى كه پديد آمده بود كاملا پى بردند و همگى اعتراف كردند كه اين عقب‌ماندگى علتى جز دورى از تعاليم زنده و تحرك‌بخش قرآن ندارد ، و راه جبران اين عقب‌ماندگى را جز اين نديدند كه بار ديگر به آغوش پر مهر قرآن بازگردند ، و درمان دردهاى اجتماعى و فردى خود را از آن باز خواهند ، زيرا آن تعاليم ارزنده و نيروبخشى كه توانست عقب‌مانده‌ترين ملل جهان را به صورت پيشرفته‌ترين ملت درآورد و نفوذ و قدرت آنان را در سرتاسر جهان گسترش دهد ، و زمام علم و صنعت را در اختيار آنان بگذارد ، باز مىتواند به اين ملت حيات و نيرو بخشد ، و اين خلأ عظيم را در مدت كوتاهى پر كند . آنان با ديده دل ، اين حقيقت را دريافتند كه گرايش به قرآن آنها