را از هر نوع وابستگى بىنياز مىسازد و هيچ آموزش ديگرى آنها را از تعاليم آن بىنياز و غنى نمىگرداند . « 1 » قرآن و خصيصهء نهايت‌ناپذيرى آن هنوز نيم قرن از نزول قرآن نگذشته بود كه دانشمندان اسلام ، براى فهم مطالب قرآن و استخراج حقايق نهفته آن ، علوم زيادى را مانند صرف ، نحو ، لغت ، معانى ، بيان ، بديع و . . . پايه‌گذارى كردند و از آغاز نزول آن تا عصر حاضر ، از طرف متخصصان علوم قرآنى ، صدها بلكه هزارها تفسير كوچك و بزرگ ، به منظور تشريح حقايق ، و گشودن غوامض و مشكلات آن ، به نگارش در آوردند . حتى به اين اندازه اكتفا نكرده ، دربارهء موضوعات مربوط به آن ، مانند : قرائت ، اعراب ، تجويد ، قصص ، شأن نزول و . . . صدها جلد كتاب تأليف نموده و از اين راه گنجينه‌هاى ارزنده‌اى را در اختيار آيندگان گذاردند . ولى با اين توجه بىنظير ، با اين كه صدها متخصص روى كشف معانى و درك معالم عاليه قرآن كار كرده‌اند مع الوصف هنوز قرآن داراى اسرار نهفته و گنجينه‌هاى ناشناخته است كه پنجه فكر بشر به آنها دست نيافته است ، و هر چه درباره تعاليم عالى و قوانين

--> ( 1 ) . اقتباس از گفتار امير مؤمنان على عليه السّلام است آنجا كه مىفرمايد : « و اعلموا انّه ليس على أحد بعد القرآن من فاقة و لا لأحد قبل القرآن غنى » . ( شرح نهج البلاغه عبده ، خطبه 171 ، ج 2 ، ص 111 ) .