ابراهيم اقبال

14

فرهنگ نامه علوم قرآن ( فارسى )

قسمت‌هاى مرتبط با آن ؛ ياد كرد منابع آن علم به ترتيب تاريخى و الفبايى معاصران خصوصا مباحث البرهان زركشى و الاتقان سيوطى و ديگر آثار معروف و معاصر علوم قرآن در پاورقى آغاز هر بخش ؛ نحوه پيدايش هر علم و روشن ساختن تأثير مستقيم يا غير مستقيم قرآن مجيد در شكل‌گيرى آن و كاربرد آن در قرآن ؛ پيشگامان نگارش در هر علم و سير وضعيت آثار و آمار تأليفات به ترتيب قرون و اشاره به آثار و دانشمندان مشهور هر قرن - با اين تذكر كه آمار ارائه شده تنها براساس آثار فهرست شده در ادامه هر بخش است - ارائه فهرست تأليفات هر علم و در برخى بخش‌ها ، آمار جداگانه هريك از قسمت‌هاى وابسته در دو بخش فهرست تاريخى تأليفات از آغاز تا پايان قرن سيزدهم قمرى به ترتيب سال وفات مؤلفان و فهرست الفبايى تأليفات معاصران با ذكر مؤلف هر تأليف به ترتيب نام مشهور و ديگر مشخصات ( همراه با ضبط اسامى ) و سال وفات او و روشن ساختن وضعيت آن اثر در صورتى كه در قالب نسخه خطى موجود است ، ذكر نام كتابخانه و شماره ثبتى آن و در صورت انتشار و چاپ ، بيان محقق آن ، مكان نشر ، ناشر و سال انتشار و در صورتى كه تنها ذكر نامى از آن به ميان است اكتفا به معرفى نام و مؤلف و جهت اطلاع فراتر ، در هريك از سه حالت مذكور ، ارجاع در پاورقى به منابع ذكر آن اثر البته بدون ارجاع به آثار زيادى كه در فهرست‌ها موجود نيست و در كتابخانه‌ها قابل دسترسى است خصوصا آثار معاصران و ايرانيان . فصل سوم ، با اسم « مجموعه‌هاى علوم قرآن » ، بررسى پيدايش و پيشرفت اصطلاح علوم قرآن با استناد به مجموعه‌هاى آن و گزارشى گذرا از وضعيت تأليفات به ترتيب قرون و تنها براساس آثار فهرست شده و سپس فهرست مجموعه‌هاى علوم قرآن در چهار بخش : بخش اول ، فهرست تأليفات با سير تاريخى و ذكر چهل تأليف و مجموعه با موضوع علوم قرآن و بدون اين عنوان و آثارى با نام علوم قرآن و بدون اين مباحث و آثارى با نام و مباحث علوم قرآن ( اصطلاحى ) و معرفى مختصر بيشتر آثار موجود و در بردارنده اين مباحث و عنوان مطالب موجود ، ويژگىهاى آن ، شرح حال مؤلف ، مكان و زمان نشر و جهت اطلاع بيشتر ، ارجاع به پاورقى ؛ بخش دوم ، فهرست تاريخى حدود بيست مقدمه تفسير و مجموعه حديثى با موضوع علوم قرآن ؛ بخش سوم ، فهرست الفبايى آثار معاصران و اختصاصا 130 مجموعه علوم قرآن و عنوان مباحث و ناشر آثار مهم ؛ بخش چهارم ، فهرست