محمد يوسف حريرى
89
فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )
پيراهن يوسف قميص يوسف از تلميحات قرآنى است و خداى متعال در داستان حضرت يوسف ( عليه السلام ) از سه پيراهن براى آن حضرت سخن گفته و اين سه پيراهن در زبان عربى هريك موضعى از ضرب المثل و تشبيه و لطيفه را به خود اختصاص دادهاند . 1 . اولين پيراهن جايى است كه برادران آن حضرت نزديك پدر برگشتند و گفتند گرگ او را خورد و پدر به آنها گفت « پيراهن او را نشانم دهيد » ( يوسف - 18 ) 2 . پيراهن دوم آن است كه از پشت پاره شده بود . ( يوسف - 18 ) 3 . پيراهن سوم ، پيراهنى است كه چشمان پدر را درمان كرد . ( يوسف - 93 ) ( بينات - ش 6 - ص 85 و 75 ) پيرزن نخريس وَ لا تَكُونُوا كَالَّتِي نَقَضَتْ غَزْلَها مِنْ بَعْدِ قُوَّةٍ أَنْكاثاً تَتَّخِذُونَ أَيْمانَكُمْ . . . ( نحل - 92 ) - « و در مثل مانند پيرزنى كه رشتهء خود را پس از تابيدن محكم و اتابيد نباشيد كه عهد و قسمهاى استوار و محكم خود را براى فريب يكديگر و فساد كارى به كار بريد تا آنكه قومى بر قوم ديگر تفوق يابيد . زيرا خدا شما بندگان را به عهد و قسمها مىآزمايد و در روز قيامت همه تقلبها و اختلافات شما را آشكار خواهد ساخت » . از تمثيلات قرآنى است . اين تمثيل درباره كسانى است كه عهد و پيمانى را با خداى خود و ديگر انسانها مىبندند و با سوگندهاى اكيد آن را مؤكد مىكنند اما سپس نقض مىكنند . از سوگندهاى خود براى فريب ديگران استفاده مىكنند به قصد محكم گردانيدن عهد و پيمان . بنابراين عمل آنان بى شباهت با كار پيرزنى كه خود را به سختى اندازد و رشتهها را تبديل به نخ كند و دوباره آن را رشته سازد نيست . ( تمثيلات و تشبيهات قرآن - ص 249 )