محمد يوسف حريرى

39

فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )

مطالب و مقاصد گسترده‌اى را بيان مىنمايد . ( سيرى در قرآن ، ص 132 ) استعلاء ( ا ت ) اصطلاحى در تجويد قرآن - مخارج حروف ( 3 ) استغفار وَ الَّذِينَ إِذا فَعَلُوا فاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللَّهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ ( آل عمران - 135 ) - آمرزش خواهى و پوزش طلبى به پيشگاه پروردگار از خطا و گناه است كه در قرآن بر آن تأكيد و ترغيب شده و از موجبات حتمى آمرزش شمرده شده . ( معارف و معاريف ) استفال ( ا ت ) اصطلاح تجويد - مخارج حروف ( 27 ) استفتاح ( ا ت ) در خواستن از قرآن آنچه بر تو مشكل بود . ( لغت‌نامه ) اسحاق از پيامبران الهى كه نام « 1 » مباركش هفده بار در قرآن مجيد ( در سوره‌هاى بقره 133 و 136 و 140 - آل عمران 84 - نساء 163 انعام 84 - هود 71 دوبار - يوسف 6 و 38 - ابراهيم 39 - انبياء 72 - عنكبوت 27 - صافات 112 و 113 - ص 45 - مريم 49 ) ذكر گرديده است . او فرزند حضرت ابراهيم پيامبر و حضرت سارا و پدر حضرت يعقوب پيغمبر ( عليهم السلام ) است كه بنابر نقل تورات در حدود چهارده سال پس از حضرت اسماعيل عليه السّلام ولادت يافت و انبياى بنى اسرائيل از نسل وى هستند . حدود 37 آيه در قرآن مجيد در مورد كيفيت بشارت تولد وى به حضرت ابراهيم و دربارهء شرح نبوت و سجاياى اخلاقىاش مىباشد . بنابر تواريخ حضرت ابراهيم عليه السّلام برادرزادهء خود به نام رفقه ( رفقا ) را به زوجيت او درآورد و آن حضرت جهت تبليغ رسالت به سوى شام و كنعان رفت . مدت 160 ( يا 180 يا 185 ) سال بزيست و چون درگذشت حضرت يعقوب عليه السّلام به تكفين و تدفين پدر پرداخت و در حبرون ( قريه‌اى در بيت المقدس ) به خاك سپرد كه اكنون اين جايگاه به قدس خليل معروف است . در نقلى ديگر پسر ديگرش به نام عيص ( عيسو ) متصدى كفن و دفن پدر شد و او را در غارى كه حضرت ابراهيم و ساره ( عليهم السلام ) مدفونند دفن نمود . ( دائرة الفرائد ، ج 1 ، ص 492 الى 500 - قصص قرآن - مروج الذهب ، ج 1 ، ص 39 ) اسراء ( ا ) نام ديگر ( - ) سورهء بنى اسرائيل اسرائيل كُلُّ الطَّعامِ كانَ حِلًّا لِبَنِي إِسْرائِيلَ إِلَّا ما حَرَّمَ إِسْرائِيلُ عَلى نَفْسِهِ مِنْ قَبْلِ أَنْ تُنَزَّلَ التَّوْراةُ ( آل عمران - 93 ) قرآن تنها يك بار از حضرت يعقوب بن اسحاق ( عليهما السلام ) با عنوان اسرائيل ياد كرده است . به نقلى نام دوم آن حضرت است و در نقل ديگر لقب آن حضرت مىباشد . در علت اين نامگذارى به اسرائيل ( به معنى بنده يا برگزيدهء خدا ) گفته‌اند چون عبادت حق بسيار مىكرد ( ايل يعنى خدا و اسرا يعنى بنده يا برگزيده ) . معانى ديگرى نيز ذكر كرده‌اند اما مطالب مورخان غير مسلمان در مورد اين نامگذارى با خرافات آميخته است . ( دائرة الفرائد - لغات قرآن - قاموس قرآن - اصطلاحات و تعريفات نفايس الفنون - اعلام قرآن -

--> ( 1 ) . در زبان عبرى به معنى تبسم ذكر شده است .