محمد يوسف حريرى
353
فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )
ملت ابراهيم فَاتَّبِعُوا مِلَّةَ إِبْراهِيمَ حَنِيفاً ( آل عمران - 95 ) در قرآن مجيد ( بقره 130 و 135 - آل عمران 95 - نساء 125 - انعام 161 - نمل 123 ) آمده كيش حضرت ابراهيم عليه السّلام . ملخهاى سرگردان . . . خُشَّعاً أَبْصارُهُمْ يَخْرُجُونَ مِنَ الْأَجْداثِ كَأَنَّهُمْ جَرادٌ مُنْتَشِرٌ . كه از هول آن به خوارى چشم برهم نهند ، سر از قبرها برآورده ، مانند ملخ به عرصهء محشر منتشر شوند . ( قمر - 7 ) - از تشبيهات قرآن است در حشر و قيامت . برانگيخته شدن انسانها در قيامت در سراسيمگى و به هر سو پراكنده شدنشان به دستههاى ملخ تشبيه شده كه در دشتى پراكنده و در هم و برهم و آشفته در حال حركت از اين سو به آن سو هستند و سر در گم و شتابان به هر طرف مىدوند . ( تشبيهات و تمثيلات قرآن - ص 267 ) ملقن ( م ل قّ ) كسى را مىگفتند كه قرآن ياد مىداد . ملقن معمولا قرآن را زبانى به كودك ياد مىداد و روى لوحه نمىنوشت ، زيرا ممكن بود كه در صورت نوشته شدن روى لوحه به آيهء قرآن در زير دست بچه و يا پاك كردن آن از روى لوحه اهانت وارد آيد . ( آل بويه ، ص 492 ) ملك ( م ) قالُوا ما أَخْلَفْنا مَوْعِدَكَ بِمَلْكِنا ( طه - 78 ) قدرت بر تصرف در چيزى به استبداد و خود سرانه ( معارف و معاريف ) ملك ( م ) لا يَمْلِكُونَ لِأَنْفُسِهِمْ نَفْعاً وَ لا ضَرًّا ( رعد - 16 ) مالك شدن و صاحب شدن ( قاموس قرآن ) ملك ( م ) سلطه . عظمت 1 . نام سورهاى است در قرآن مجيد - سورهء ملك 2 . وَ لِلَّهِ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ ( آل عمران - 189 ) استعمال آن در قرآن به معنى حكومت و ادارهء امور است ( قاموس قرآن ) ملك ( م ل ) وَ قالُوا لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَيْهِ مَلَكٌ ( انعام - 8 ) مفرد ( - ) ملائكه ( 2 ) ملك ( م ل ) وَ قالَ الْمَلِكُ إِنِّي أَرى سَبْعَ بَقَراتٍ سِمانٍ ( يوسف - 43 ) پادشاه . اين لفظ در قرآن عنوان خداوند است و گاه نيز جهت پادشاهان خارجى به كار رفته است و ظاهرا به همين جهات فرمانروايان عهد اسلامى از اخذ اين عنوان خوددارى داشتهاند و معاويه كه اين عنوان را براى خود برگزيد اقدام او تا حدى مورد اعتراض زهاد عصر واقع شد . ( دائرة المعارف فارسى ) ملك الحق ( م ل ك ل قّ ) فَتَعالَى اللَّهُ الْمَلِكُ الْحَقُّ ( طه - 114 ) فرمانروا . شاه فرمانروا بر همهء مخلوقات . از اسماى ذات الهى است ( نامها و صفتهاى خداى رحيم ، ص 90 و 159 ) ملك القدوس ( م ل ك ل ق دّ ) هُوَ اللَّهُ الَّذِي لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ ( حشر - 22 )