محمد يوسف حريرى

338

فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )

4 . مد عارضى - آن است كه سبب آن سكون عارضى مىباشد . 5 . مد حروف لين - آن است كه حروف مد با حركت ماقبل خود متحرك شوند ( تجويد قرآن مجيد - فروغ قرآن - روح البيان - تحفة الاخوان - قواعد القرائة ) مدبرات ( م د بّ ) فَالْمُدَبِّراتِ أَمْراً ( نازعات ) . - فرشتگانى كه كارها را تدبير مىكنند و قضاء الهى رانده مىشود . ( فرهنگ لغات قرآن - ج 1 - ص 416 ) مدت محنه دوران عمل آزمون عقيدهء قضات و شهود و محدثين دربارهء مخلوق يا قديم بودن قرآن - محنة القرآن مدثر ( م د ثّ ) يا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ ( مدثر - 1 و 2 ) 1 . نام يكى از سوره‌هاى قرآن مجيد است - سورهء مدثر 2 . از نامهاى حضرت محمد صلّى اللّه عليه و آله ( كشف المطالب ، ص 17 ) مدمدمه - سورهء مدمدمه مدنى ( م د ) منسوب به مدينه . آيهء مدنى و سورهء مدنى را گويند . سوره‌هاى مدنى قرآن ( به نقلى ) 28 سوره است و براى شناخت آن ملاك‌ها و خصوصياتى كلى و شايع وجود دارد ( كه اگر نصّ معارضى در ميان نباشد ) قابل اعتماد است . در اين سوره‌ها : 1 . نوعا آيه‌ها و سوره‌ها بلندند . 2 . فرمان جهاد در آن ديده مىشود . 3 . غالبا خطابات با عنوان يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا شده . 4 . لحن ملايم و خفيف و بيشتر خطاب به مؤمنين است . 5 . برخورد با اهل كتاب و دعوت آنها به ميانه‌روى در عقايد و افكار و انديشه‌ها شده . 6 . ذكر خصايص و صفات منافقين و مبارزه با آنها شده است ( جز سورهء عنكبوت ) . 7 . بيشتر از تفاصيل احكام و بيان شريعت اسلام سخن رفته است ( و احكام حدود و فرايض و حقوق مدنى و اجتماعى و سياسى گزارش شده ) . 8 . تفصيل براهين و ادله در حقايق دينى شده . ( پژوهشى در تاريخ قرآن كريم ، ص 28 و 79 و 80 - تاريخ قرآن ، معرفت ، ص 49 و 50 و 51 ) . مدنيان شهرت قراء مدينه : نافع و ابو جعفر نزد علماى تجويد . ( ريحانة لادب ) مدنى اول ابو جعفر يزيد بن قعقاع از قراء عشر . مدنى ثانى نافع بن عبد الرحمن از قراء سبعه ( ريحانة الادب ) مدهامتان ( م مّ ) آيهء 64 سورهء رحمن بزعم برخى كوتاه‌ترين آيهء قرآن مجيد است و به معنى دو روضه كه از بسيارى سبزى به سياهى زند آمده است . مدين ( م ى ) نام شهرى كه ده بار در قرآن مجيد ( در سوره‌هاى اعراف 85 - توبه 71 - هود 85 و 98 - طه 42 - حج 43 - نمل 21 و 22 و 45 - قصص 35 ) ذكر گرديده است . مدين را هم بر شهر حضرت