محمد يوسف حريرى
339
فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )
شعيب عليه السّلام اطلاق كردهاند و هم بر قوم آن حضرت قابل تطبيق دانستهاند . آن جناب و قبيلهء او در مدين زندگى مىكردند و در اينجا مأمور تبليغ يكتا پرستى شد ولى مردم نپذيرفتند و به آزارش پرداختند و لذا به عذابى سخت دچار شدند . مدين شهرى است كه حضرت موسى عليه السّلام از مصر به آنجا رفت و ده سال اجير حضرت شعيب عليه السّلام شد . به زعمى اين شهر در شرق خليج عقبه ( و شمال حجاز و جنوب شامات ) قرار داشت ( كه با مصر و لبنان و فلسطين تجارت داشته و امروزه به نام « معان » ناميده مىشود ) به زعمى اطلاق نام مدين به اين شهر به خاطر آن است كه يكى از فرزندان حضرت اسماعيل عليه السّلام به نام مدين در اين شهر مىزيسته و لذا به نام او نامگذارى شده و برخى معتقدند كه مدين بر مردمى اطلاق شده كه ميان خليج عقبه تا كوه سينا مىزيستهاند . ( اعلام قرآن - قاموس قرآن - قصص قرآن ) مدينه ( م ن ) ما كانَ لِأَهْلِ الْمَدِينَةِ ( توبه - 120 ) مدينه در قرآن گاهى در مطلق شهر به كار رفته است و گاهى مراد از آن مدينة الرسول است كه ابتدا به نام يثرب خوانده مىشد و پس از هجرت مدينه خوانده شد . اين شهر در شرق جدّه و در شمال مكه واقع است و در زمان خلفاى ثلاثه مركز حكومت بود . مذكر ( م ذ كّ ) فَذَكِّرْ إِنَّما أَنْتَ مُذَكِّرٌ ( غاشيه - 21 ) پنددهنده . يادآور . از نامهاى پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله ( حيوة القلوب ، ج 2 ، ص 107 - ناسخ التواريخ ، خلفا ، ج 4 ، ص 267 ) مرسلات نام سورهاى است در قرآن مجيد - سورهء مرسلات مرصاد ( م ) إِنَّ رَبَّكَ لَبِالْمِرْصادِ ( فجر - 14 ) نامى است كه براى عقبهء مظالم و حق الناس ذكر شده . بنا به روايتى از امام صادق عليه السّلام مرصاد پلى است بر طريقى كه از روى جهنم مىگذرد ، كسى كه حق مظلومى بر گردن او باشد از آنجا نخواهد گذاشت . ( هزار سئوال ، ص 52 - تفسير نمونه ، ج 26 ، ص 458 ) مرفوعه ( م ع ) مَرْفُوعَةٍ مُطَهَّرَةٍ ( عبس - 14 ) از نامهاى قرآن مجيد است . ( الاتقان ، ج 1 ، ص 183 - تاريخ قرآن ، ص 32 ) مروه - صفا و مروه مريم ( م ى ) 1 . نام سورهاى است در قرآن مجيد - سورهء مريم 2 . نام مادر حضرت عيسى مسيح عليه السّلام زنى كه قرآن به پاكى او شهادت داده است نام مباركش « 1 » 34 بار در كلام اللّه مجيد مذكور مىباشد . در قرآن در چندين مورد حضرت عيسى پسر مريم خوانده شده ( و همچنين آن حضرت بدون پدر شناخته شده ) و به باكره بودن مريم ( در سورهء مريم 20 - سوره تحريم 12 ) اشاره رفته كه به تولد مسيح بشارت داده شده ( آل عمران - 40 ) . فرشته حضرت مريم را به تولد پسرى مژده داد و آنگاه در آستين وى دميد و او باردار شد . با تولد فرزند مردم بر وى اعتراض
--> ( 1 ) . به زبان عبرى به معنى خادم ذكر شده است .