محمد يوسف حريرى
319
فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )
عرب - اعلام قرآن - و . . . ) لا تُكَلَّفُ نَفْسٌ إِلَّا وُسْعَها هيچ كس موظف به بيش از مقدار توانايى خود نيست ( بقره - 233 ) - از مثلهاى قرآنى كه معروف است و در زبانها جارى است ( گذرى بر قرآن - ص 96 ) لا حكم الا اللّه ( ح ) إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ يَقُصُّ الْحَقَّ وَ هُوَ خَيْرُ الْفاصِلِينَ ( انعام - 57 ) در جريان جنگ صفين كه سپاه معاويه در آستانهء شكست ، قرآن به سر نيزه زد و درخواست حكميت قرآن را نمود گروهى از سپاه حضرت امير عليه السّلام با خروج از فرمان آن حضرت خواهان قطع جنگ عليه معاويه و راضى به حكميت گرديدند ، ولى بعد از قطع جنگ و حكميت آن را ناروا شمردند و از بيعت امام بيرون آمدند و با شعار « لا حكم الا للّه » به مقابله با حضرت برخاستند . لا رَطْبٍ وَ لا يابِسٍ هيچ تر و خشكى وجود ندارد جز اينكه در كتاب آشكار ثبت است . ( انعام - 59 ) - از مثلهاى قرآن كه معروف است و در زبانها جاى است . ( گذرى بر قرآن - ص 96 ) لامات از مباحث علم قرائت است در ذكر قرائت حروف لام ( فرهنگ اصطلاحات و تعريفات نفايس الفنون ) لام جلاله ( ج ل ) كلمه « اللّه » را لفظ جلاله گويند و لام آن را ( در اصطلاح تجويد ) لام جلاله گويند . لا مساس ( م ) قالَ فَاذْهَبْ فَإِنَّ لَكَ فِي الْحَياةِ أَنْ تَقُولَ لا مِساسَ ( طه - 97 ) طبق قرآن وقتى سامرى گوساله پرستى را رواج داد كيفر او لا مساس تعيين شد . - سامرى لب از ( - ) رموز شمارهء آيات ( 6 ) لباس ( ل ) به معنى پوشش و جامعه و در قرآن مجيد بهطور مجاز و تشبيه در مورد زن و مرد و شب و نيرو بهصورت اضافه استعمال شده . 1 . وَ جَعَلْنَا اللَّيْلَ لِباساً ( بناء - 10 ) - آيه شب را پوششى قرار مىدهد . پرده شب بدن و اعصاب را از شعاع نور مىپوشاند و انسان و حيوان را در پناه تاريكى خود آسوده و مطمئن از چشم رقيب و دشمن مىدارد . 2 . هُنَّ لِباسٌ لَكُمْ وَ أَنْتُمْ لِباسٌ لَهُنَّ ( بقره - 187 ) - آيه زوج و زوجه را پوشاك يكديگر قرار داده زيرا زن سبب جلوگيرى شوهر از قبايح مىشود و همچنين شوهر نسبت به زن . 3 . وَ لِباسُ التَّقْوى ذلِكَ خَيْرٌ ( اعراف - 3 ) - آيه لباس پرهيزگارى را بهترين جامه مىشمارد . چيزى كه سيئات باطنى را مىپوشاند و آدمى را از شرك و گناه كه باعث رسوايى اوست باز مىدارد . 4 . فَأَذاقَهَا اللَّهُ لِباسَ الْجُوعِ وَ الْخَوْفِ بِما كانُوا يَصْنَعُونَ ( نحل - 112 ) . - اهل شهرى كه از نان و جان در امان بودند كفران نعمت كردند و خداى تعالى لباس گرسنگى و ترس را بر ايشان پوشانيد يعنى اين دو بلا ايشان را گرفت چنانكه لباس بدن را فرا مىگيرد . ( فرهنگ لغات قرآن - ص 394 و 395 )