است تغيير كند . بر اثر تقوا و نيكوكارى ممكن است عقب افتد و بر اثر نادرستى ممكن است جلو افتد . 2 . اجل محتوم ( كه اجل اقصى و اجل مطلق و اجل حتمى و اجل نهايى هم مىگويند ) اجلى است در مورد عمر انسان كه به هيچ وجه قابل دگرگونى نيست . پايان استعداد جسم است براى بقاء . با فرا رسيدن آن هر چيز به فرمان الهى پايان مىگيرد ( تفسير نمونه ، ج 25 ، ص 59 و ج 4 ، ص 224 - كلم الطيب ، ص 646 - قاموس قرآن - و . . . ) احبار ( ا ) جمع حبر ( دانشمند . دانا ) 1 . سورهء احبار . سورهء مائده ( لغت‌نامه ) 2 . لَوْ لا يَنْهاهُمُ الرَّبَّانِيُّونَ وَ الْأَحْبارُ عَنْ قَوْلِهِمُ الْإِثْمَ ( مائده - 63 ) كلمه احبار چهار بار در قرآن مجيد آمده . در سورهء مائده ( 44 و 63 ) به قرينهء سياق در علماى يهود به كار رفته ولى در سورهء توبه ( 31 و 34 ) مثل اين‌كه شامل علماى يهود و نصارى هر دو است . مجمع البيان مطلق عالم ذكر كرده ( قاموس قرآن - ذيل حبر ) احباط ( ا ) ياد ( - ) حبط اعمال احد قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ( اخلاص - 1 ) يگانه . بىهمتا در ذات خود . خداى تعالى است . ( نام‌ها و صفات خداى رحيم ، ص 126 ) احدى الحسنيين ( ا د ل ح ن ى ) قُلْ هَلْ تَرَبَّصُونَ بِنا إِلَّا إِحْدَى الْحُسْنَيَيْنِ ( توبه - 51 ) يكى از دو حسن ( نيكويى ) شهادت ( بهشت ) يا فتح احراق مصاحف - حراق المصاحف احرف سبعه ( ا ر ) - نزول قرآن به هفت حرف احزاب نام يكى از سوره‌هاى قرآن است . - سورهء احزاب احسن الحديث ( ا س ل ح ) اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتاباً مُتَشابِهاً مَثانِيَ ( زمر - 23 ) قرآن مجيد است . ( الاتقان ، ج 1 ، ص 182 - پژوهشى در تاريخ قرآن كريم ، ص 26 ) خداى تعالى ، قرآن مجيد را كه احسن الحديث يعنى بهتر از هر سخنى است براى بندگان نازل فرمود و آن كتابى است كه موصوف به چندين صفت مىباشد . اول متشابه است يعنى آيات آن شبيه به همديگر است بر وجهى كه هيچ‌گونه اختلافى در آنها پيدا نمىشود . دوم مثانى است ، هر آيه را كه بخوانند چنان مجذوب لطافت و عذوبت آن مىشويد كه رغبت به تكرار آن نموده بىآنكه كه ملال و خستگى از آن حاصل شود . سوم در دلهاى اشخاص خداترس اثر محسوس دارد ، تن كسانى كه از پروردگارشان مىترسند مىلرزد سپس تنها و دلهاشان به ياد خدا گيرد ( فرهنگ لغات قرآن - ج 1 - ص 250 ) احسن الخالقين فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ ( مؤمنون - 14 ) خداى تعالى است . خلق خدا با خلق غير او متفاوت است . خداوند ماده و صورت اشياء را مىآفريند درحالىكه اگر انسان بخواهد چيزى ايجاد كند تنها مىتواند با استفاده از مواد موجود اين جهان صورت تازه‌اى به آن ببخشد . خلقت و