محمد يوسف حريرى

239

فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )

شناخت قرآن در نوشته‌هاى پيشينيان ، اصطلاح تاريخ قرآن با عنوان شناخت قرآن مطرح بوده است و اصطلاح تاريخ قرآن از اصطلاحات نو پيداست كه در صد سالهء اخير رواج يافته است ( تاريخ قرآن ، معرفت ، ص 2 ، زيرنويس ) شنيدن كى بود مانند ديدن قالَ أَ وَ لَمْ تُؤْمِنْ قالَ بَلى وَ لكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبِي . مگر ايمان نياورده‌اى ( ابراهيم ) گفت چرا ولى براى اين‌كه دلم مطمئن شود . ( بقره - 260 ) - ليس الخبر كالعيان . از امثال كامنه ( مخفى ) قرآن مجيد است . ( الاتقان - ج 2 ، ص 415 ) شواذ ( ش ذّ ) جمع ( - ) شاذ شورى نام يكى از سوره‌هاى قرآن مجيد است - سورهء شورى شهر ( ش ) إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِنْدَ اللَّهِ اثْنا عَشَرَ شَهْراً فِي كِتابِ اللَّهِ ( توبه - 36 ) ماه قمرى ( حدود سى روز است ) و با رؤيت هلال شروع مىشود . و هر سال 12 ماه است و تعداد 12 مرتبه نيز در قرآن مجيد از شهر ياد شده است . شهر حرام يَسْئَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرامِ قِتالٍ فِيهِ ( بقره - 217 ) ماهى كه در آن جنگ حرام است ( غير از دفاع كه در هر حال واجب است ) . در اسلام چهار ماه ذيقعدة الحرام و ذيحجة الحرام و محرم الحرام و رجب ( كه سه مورد اول پشت سر هم و چهارمى تنها و ما بين جمادى الثانى و شعبان است ) حرام شده تا مردم از جنگ دست بكشند . عرب بت‌پرست هم اين ايام را محترم مىشمرد . ( فرهنگ علوم - قاموس قرآن ، ذيل حرام ) شهر رمضان شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ ( بقره - 185 ) ماه روزه تنها ماه قمرى است كه در قرآن مجيد از آن ياد شده است . شهر قرآن - شهر رمضان شهيد 1 . وَ اللَّهُ شَهِيدٌ عَلى ما تَعْمَلُونَ ( آل عمران - 98 ) بينندهء آگاه بر هر چيز اندك و بسيار و نهان و آشكار . از اسماء صفات خداى تعالى است . ( نام‌ها و صفت‌هاى خداى رحيم ، ص 90 و 145 ) 2 . وَ يَكُونَ الرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيداً ( بقره - 143 ) حضرت محمد صلّى اللّه عليه و آله . گواه بودن پيامبر نسبت به مسلمانان ممكن است اشاره به اسوه و الگو بودن باشد ، چرا كه گواهان و شاهدان را هميشه از ميان افراد نمونه انتخاب مىكنند . ( كشف المطالب ، ص 17 - تفسير نمونه ) شهر نفرين شده وَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا قَرْيَةً كانَتْ آمِنَةً مُطْمَئِنَّةً يَأْتِيها رِزْقُها . خذا مثلى آورد ، قريه‌اى را كه در آن امنيت كامل حكمفرما بود و از هر جانب روزى فراوان به آنها مىرسيد تا آن‌كه اهلش نعمت‌هاى خدا را كفران كردند و خدا هم به سزاى اعمالشان طعم گرسنگى و بيمناكى را به آنها چشانيد . ( نحل - 112 )