( عليهما السلام ) نازل گرديده است . آيهء مدنى ( م د ) آيات ( و سوره‌هاى ) قرآن مجيد برخى به مدنى و برخى به مكى موسوم‌اند و در اين كه كدامشان مدنى و كدامشان مكى هستند بحث‌هاى گسترده‌اى شده است . از جمله فوايد شناخت مكى و يا مدنى بودن آيات اين است كه اعتماد به قرآن محكمتر مىشود ، زيرا عنايت و اهتمام شديد مسلمين را ثابت مىكند كه با اين مواظبت تحريف قرآن امكان ندارد و ديگر شناخت صحيح رويدادهاى تاريخ اسلام است كه با اين فن رابطهء مستقيم دارد و مىتواند مقياس صحيح و يا سقيم بودن نوشته‌هاى مورخين باشد . به‌هرحال چند نظر در مورد مكى و مدنى بودن آيات و سور وجود دارد : 1 . از لحاظ زمان - آنچه قبل از قرآن مجيد از هجرت نازل شده مكى است و آنچه بعد از هجرت نازل شده مدنى است اگرچه در خارج مدينه و حتى در مكه نازل شده باشد يا در سفر نازل شده باشد يا در حضر ( و اين قول مشهور است ) . 2 . از لحاظ مكان - آنچه از قرآن مجيد در خود مكه نازل شده مكى است ( و لو آن كه بعد از هجرت نازل شده باشد ) و آن بخش كه در مدينه نازل شده مدنى است . بر اساس اين تقسيم‌بندى واسطه‌اى پيدا مىشود كه آن آيات ( و سور ) در سفر است كه نه مكى است و نه مدنى . 3 . از لحاظ اشخاص - آنچه از آيات ( و سور ) قرآن كه مخاطب آنها اهل مكه‌اند ، مكى و آن بخش كه خطاب به اهل مدينه است ، مدنى مىباشند . 4 . از لحاظ موضوع - مثلا آيات ( و سورى ) كه تنها مشتمل بر دعوت مشركين و مبارزه با بت‌پرستى است با روزگار پيش از هجرت مناسب است و آيات جهاد و آيات احكام با حوادث بعد از هجرت و انعقاد جامعه اسلامى در مدينه تناسب دارد . ( الاتقان ، ج 1 ، ص 46 و پاورقى مترجم در ص 45 - تاريخ و علوم قرآن ، ص 57 - پژوهشى در تاريخ قرآن ، ص 75 - آشنايى با علوم قرآن ، ص 152 ) آيهء مرج البحرين آيهء 19 سورهء رحمن : مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ يَلْتَقِيانِ ( گذرى بر قرآن - ص 26 ) آيهء مسئولون آيهء 14 سورهء صافات . وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ ( گذرى بر قرآن - ص 26 ) آيهء مشيت ( م ىّ ) آيهء 23 و 24 سورهء كهف : وَ لا تَقُولَنَّ لِشَيْءٍ إِنِّي فاعِلٌ ذلِكَ غَداً إِلَّا أَنْ يَشاءَ اللَّهُ ( دائرة المعارف تشيع ) آيهء مطلق آيات مطلق آياتى از قرآن مجيدند كه مقيد به وحدت و كثرت و خصوصيتى نباشند مانند : إِنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ . ( سر البيان فى علم القرآن ، ص 58 - تاريخ نزول ، ص 40 ) آيهء معاد مثل آيهء 85 سورهء قصص : إِنَّ الَّذِي فَرَضَ عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لَرادُّكَ إِلى مَعادٍ آيهء مقصود آيهء : أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ ( فرهنگ آنندراج ) آيهء مقيد آيات مقيد آياتى از قرآن مجيدند كه مقيد به خصوصيتى باشند ، مانند : وَ لِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا . ( سر البيان فى علم