محمد يوسف حريرى
106
فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )
21 ) توديع - سورهء توديع تورات ( ت ) ( ت ) مَثَلُ الَّذِينَ حُمِّلُوا التَّوْراةَ ثُمَّ لَمْ يَحْمِلُوها كَمَثَلِ الْحِمارِ يَحْمِلُ أَسْفاراً ( جمعه - 5 ) تورات نام كتاب حضرت موسى عليه السّلام است كه به صورت الواح نازل گرديد . قرآن مجيد هفده بار از تورات ياد نموده است و در همهء موارد مراد كتاب تورات است كه بر آن حضرت وحى شده است . و تورات در اصطلاح قرآن غير از توراتى است كه اكنون ملل يهود و نصارى در دست دارند كه قسمتى از آن از بين رفته است و قسمتى بر آن اضافه شده و مقدارى هم در آن تغيير و تبديل رخ داده . معنى تورات را شريعت يا ناموس ( و برخى نيز آموزش و ارشاد ) ذكر كردهاند و به پنج كتاب اول از كتاب مقدس ( يعنى پنج كتاب اول عهد قديم يا عتيق ) تورات ( يا اسفار خمسه ) مىگويند . ( و گاه توسعا به كل كتب عهد عتيق هم تورات مىگويند . ) به هريك از پنج كتاب اول عهد قديم يا عتيق ( يعنى تورات ) سفر اطلاق مىشود و مجموع اين سفرها را اسفار خمسه نامند . ( و دانشمندان و محققان اخير كما بيش منكرند كه تأليف اسفار خمسه و تورات و نگارش مفصل آن به دست حضرت موسى عليه السّلام انجام گرفته و يا گفتهء خود حضرت باشد ) و اين اسفار عبارتند از : 1 . سفر پيدايش يا سفر تكوين ، داراى 50 باب است كه با قصهء آفرينش شروع مىشود و در استقرار عبرانيان ( يعنى تا وفات حضرت يعقوب عليه السّلام ) بحث مىكند . 2 . سفر خروج ، داراى 40 باب است كه خروج بنى اسرائيل را از مصر شرح مىدهد و به شمارش اسامى فرزندان حضرت يعقوب عليه السّلام كه به مصر آمدند مىپردازد و در آن دربارهء تأسيس احكام در كوه سينا گفتوگو مىشود و به نقل وضع خيمهء اجتماع مىپردازد . 3 . سفر لاويان يا سفر احبار ، داراى 27 باب است و بيشتر احكام آيين يهود و شرايع و قواعد در آن مندرج است و از حدود سبط لاوى گفتوگو مىكند . 4 . سفر اعداد ، داراى 36 باب است از سفر اعداد ( كه از سفرهاى بنى اسرائيل در بيابان تيه است ) و فتح كنعان سخن مىگويد . 5 . سفر تثنيه يا سفر استثنا ، داراى 34 باب مىباشد و دربارهء شرايع و احكام عمومى كه مكمل چهار سفر ديگر است و تكرار شرايع را بهطور اختصار مذكور مىدارد . ( اعلام قرآن - قاموس قرآن - قصص قرآن - قرآنپژوهى ، ص 806 - ذو القرنين كيست ، ص 50 - و . . . ) توزين اعمال - وزن اعمال توقيف ( ت ) تعليم قارى است مواضع وقف را توقيفى بودن آيات ( و سور ) 1 . ترتيب و توالى آيهها اعم از اينكه طى يك فقره وحى يا طى يك سلسله وحى متوالى نازل شده باشد توقيفى است يعنى خود اين امر نيز جزو وحى است و به امر الهى و رهنمايى جبرئيل انجام گرفته است . در مواردى هم كه حضرت رسول صلّى اللّه عليه و إله آيه يا آياتى را جابهجا مىكردند و مىفرمودند اين آيه يا آيات را در فلان سوره بين كدام آيات قرار