قرآن و تشخيص هدف از نزول آن شايد بهتر آن باشد كه براى بازشناسى هدف از نزول قرآن به خود قرآن مراجعه كنيم و آن دسته از آيات قرآنى را كه هدف از نزول قرآن را تبيين كرده‌اند ، از نظر بگذرانيم . وقتى به اين منظور به قرآن كريم مراجعه مىكنيم ، مجموعهء بزرگى از آيات و عبارات قرآنى را مىيابيم كه مىتوانند هدف از نزول قرآن را براى ما روشن كنند . امّا ، اين آيات به نظر مىرسند كه گويى از اهداف متعدّد و مختلف سخن مىگويند . نخست ، به نمونه‌هايى از اين آيات ، و رويكردهاى متعدد آنها اشاره مىكنيم ، آن گاه از راه مقايسهء آيات و تعبيرات قرآنى ، هدف اساسى و محورى از نزول قرآن را در مىيابيم : 1 . انذار و پندآموزى : . . . وَ أُوحِيَ إِلَيَّ هذَا الْقُرْآنُ لِأُنْذِرَكُمْ بِهِ وَ مَنْ بَلَغَ . . . « 1 » . 2 . امثال و عبرت : وَ لَقَدْ صَرَّفْنا لِلنَّاسِ فِي هذَا الْقُرْآنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ . . . « 2 » . وَ لَقَدْ ضَرَبْنا لِلنَّاسِ فِي هذَا الْقُرْآنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ . . . « 3 » . 3 . اقامهء حجّت و برهان و معجزه : وَ هذا كِتابٌ أَنْزَلْناهُ مُبارَكٌ فَاتَّبِعُوهُ وَ اتَّقُوا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ . أَنْ تَقُولُوا إِنَّما أُنْزِلَ الْكِتابُ عَلى طائِفَتَيْنِ مِنْ قَبْلِنا وَ إِنْ كُنَّا عَنْ دِراسَتِهِمْ لَغافِلِينَ « 4 » . يا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جاءَكُمْ بُرْهانٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكُمْ نُوراً مُبِيناً « 5 » . 4 . قانون اساسى ، شريعت و تفصيل احكام : وَ نَزَّلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ تِبْياناً لِكُلِّ شَيْءٍ وَ هُدىً وَ رَحْمَةً وَ بُشْرى لِلْمُسْلِمِينَ « 6 » . 5 . قضاوت و داورى و جدا سازى حق از باطل :

--> ( 1 ) انعام / 19 ( 2 ) اسراء / 89 ( 3 ) زمر / 27 ( 4 ) انعام / 155 - 156 ( 5 ) نساء / 174 ( 6 ) نحل / 89