وَ ما أَنْزَلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ إِلَّا لِتُبَيِّنَ لَهُمُ الَّذِي اخْتَلَفُوا فِيهِ وَ هُدىً وَ رَحْمَةً لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ « 1 » . 6 . در جاهاى ديگر مىيابيم كه هدف از نزول قرآن ، تصديق رسالتهاى پيشين و امضا و تصحيح آنها و مراقبت از آنهاست ؛ به عبارت ديگر قرآن يك نقش تصحيحى - تكميلى دارد : وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْكِتابِ وَ مُهَيْمِناً عَلَيْهِ ، فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ وَ لا تَتَّبِعْ أَهْواءَهُمْ عَمَّا جاءَكَ مِنَ الْحَقِّ ، لِكُلٍّ جَعَلْنا مِنْكُمْ شِرْعَةً وَ مِنْهاجاً ، وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَجَعَلَكُمْ أُمَّةً واحِدَةً وَ لكِنْ لِيَبْلُوَكُمْ فِي ما آتاكُمْ ، فَاسْتَبِقُوا الْخَيْراتِ ، إِلَى اللَّهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعاً فَيُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ « 2 » . با وجود آن كه اين اهداف - كه به آنها اشاره شد - متداخل‌اند ، و در يكديگر تأثير متقابل دارند ، و همه با هم به گونه‌اى پيوند خورده‌اند ؛ وقتى با اين آيات رو به رو مىشويم ، و مىخواهيم پديدهء آسمانى قرآن را تعريف و تفسير كنيم ، و در جهت تشخيص هدف اساسى از نزول آن ، كوشش كنيم ، متعدّد به نظر مىآيند ، به گونه‌اى كه چنين مىفهميم كه قرآن كريم براى تحقّق بخشيدن به منظورها و اهداف متعدّدى آمده است و آن اهداف و مقاصد بر آيات و سور قرآنى و مضامين آنها توزيع شده‌اند . براى آن كه در جهت مشخّص كردن محور تحقيق روشن‌تر بشويم ، ناگزير بايد پرسش را اين گونه مطرح كنيم : آن هدف اساسى كه اين پديدهء آسمانى [ يعنى قرآن كريم ] در جهت تحقّق آن ، از طريق آثار وجودى خود [ براى تحقق آن ] كوشاست ( به گونه‌اى كه بتوان گفت جميع آيات قرآن - صرف نظر از مضمون و محتوا و ساختارشان - مفسّر آن هدف‌اند ) كدام است ؟ از لابه‌لاى بررسى اهداف پيشين و مقايسهء آنها ، مىتوانيم يك نتيجهء روشن براى پاسخ به اين پرسش بيابيم . زيرا ، مشاهده مىكنيم كه قرآن كريم ، از نزول و حضور خود ، تحقّق بخشيدن به يك هدف واحد اساسى را نشانه گرفته است ، كه داراى سه بعد است ، و ديگر اهداف ، هر يك به گونه‌اى در تحقّق بخشيدن به اين هدف محورى سهيم‌اند . حتّى گاه قرآن

--> ( 1 ) نحل / 64 ( 2 ) مائده / 48