موضوعى كه در كنار آن قرار گيرد ، جدا كننده و شناساى حقّ و باطل خواهد بود . يكى ديگر از نامهاى آن « ذكر » است . خداوند متعال مىفرمايد : وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ إِلَيْهِمْ وَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ « 1 » ؛ وَ هذا ذِكْرٌ مُبارَكٌ أَنْزَلْناهُ . . . « 2 » . « ذكر » به معناى « شرف » است . چنان كه در آيهء شريفه لَقَدْ أَنْزَلْنا إِلَيْكُمْ كِتاباً فِيهِ ذِكْرُكُمْ « 3 » ، آمده است . واژه‌هاى ديگرى نيز هستند كه به عنوان « وصف » بر قرآن كريم اطلاق شده‌اند ، نه به عنوان « اسم » ؛ مانند : « مجيد » و « عزيز » و « علىّ » : بَلْ هُوَ قُرْآنٌ مَجِيدٌ « 4 » ؛ . . . وَ إِنَّهُ لَكِتابٌ عَزِيزٌ « 5 » ؛ وَ إِنَّهُ فِي أُمِّ الْكِتابِ لَدَيْنا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ « 6 » . علوم قرآنى علوم قرآن عبارتند از تمامى دانستنيها و گفتگوهايى كه به قرآن كريم مربوط مىشوند ، و به لحاظ جنبهء خاصّى از قرآن كريم كه با آن سر و كار دارند ، با يكديگر متفاوت‌اند . به عبارت ديگر ، قرآن جنبه‌هاى مختلف و متعدّدى دارد ، و بر حسب هر يك از آن جنبه‌ها ، موضوع دانش و مبحث بخصوصى خواهد بود . مهمترين جنبهء قرآن آن است كه سخنى است دلالت كننده بر معانى ، و قرآن به لحاظ اين صفت ، موضوع علم تفسير است . علم تفسير عبارت است از دانشى كه از قرآن ، بر حسب آن كه سخنى معنى دار است ، بحث مىكند ، و مضامين آن را تشريح مىكند و به تفصيل سخن دربارهء مدلولات و مقاصد قرآن كريم مىپردازد ؛ و به همين جهت ، علم تفسير مهمترين دانش قرآنى و پايه و مبناى همگى علوم قرآنى است .

--> ( 1 ) نحل / 44 ( 2 ) انبياء / 50 ( 3 ) انبياء / 10 ؛ ظاهرا از كاربردهاى « ذكر » در قرآن گاه وحى الهى مراد است و گاه آگاهى بخشيدن ( مؤلّف ) . ( 4 ) بروج / 21 ( 5 ) فصّلت / 41 ( 6 ) زخرف / 4