5 . شيوهء ايجاز در خطاب ، و طنين آوايى و آهنگ جذّاب و دل‌انگيز آيات و سور ، وجه امتياز ديگر قرآن مكّى است . آيات و سور مدنى ، تقريبا و غالبا ، ويژگيهايى مخالف ويژگيهاى مذكور را دارند ؛ در عين حال ، وجوه تمايز آيات مدنى نيز عبارتند از : 1 . دعوت اهل كتاب به اسلام ، ضمن گفتگو و مجادله با آنان و تبيين انحرافات آنان از عقايد حقّه و شيوه‌هاى راستين علم و عمل كه بر پيامبران آنان نازل شده است . 2 . بيان تفصيلى احكام شريعت ، در ارتباط با حقوق و تكاليف فردى ، اجتماعى ، نظامهاى حكومتى ؛ و كارسازى و چاره‌جويى براى مشكلات گوناگون در روابط انسان در جامعهء بشرى ، مانند رابطهء دولت با ملّت ، روابط مسلمانان با يكديگر ، روابط مسلمانان با دشمنان داخلى و خارجى و بىطرفها ، روابط زناشويى ، روابط بين المللى ، جنگ و صلح ، پيمانها و قراردادها و مانند آنها ، و ارائهء مواضع مشخّص سياسى و قانونى و اخلاقى در برابر همهء مسايل ياد شده . 3 . پرداختن به حركت نفاق در جامعهء اسلامى و كارشكنيهاى اخلاقى و سياسى منافقان ، و اهداف و مشخّصات حركتهاى منافقانه ، و موضع‌گيرى سياسى در برابر آنها . تفسير صحيح فرق ميان آيات و سوره‌هاى مكّى و مدنى با مطالعه و تحقيق و مقايسهء اين خصوصيات و وجوه تمايز ، در پى يافتن فرق اساسى آيات و سور مكّى با آيات و سور مدنى قرآن كريم ، به نتايج زير دست مىيابيم : اوّلا ، اين تفاوتهاى مطرح شده به هيچ روى ، حدّ فاصل و مرز مشخّصى را ميان اين دو بخش آيات و سور در قرآن كريم ، تشكيل نمىدهند ، و فقط هر يك از آنها كليشه‌اى سراسرى براى هر دو بخش مكّى و مدنى است . اگر نيك بنگريم ، هر يك از اين دو بخش آيات و سور قرآن برخى يا تمامى جنبه‌هاى قسم ديگر را ، به شكلى در بر مىگيرد ، و اين به خاطر انسجام و هماهنگى و همبستگى فراوانى است كه در شيوه و ساختار كلّى بيان قرآن كريم موجود است . امتياز بزرگ اين شيوهء بيانى ، آن است كه همهء افكار و مفاهيم را همواره ، در هم مىآميزد ، تا اين تركيب كارساز و اين معجون مؤثّر در راستاى دگرگون‌سازى و انقلاب