مصطفى الصاوي الجويني ( مترجم : موسى دانش ، حبيب روحانى )

32

مناهج في التفسير ( شيوه هاى تفسير قرآن كريم ) ( فارسى )

آنچه به سوى مردم نازل شده است براى آنها بيان كنى ، شايد انديشه كنند . » وَ ما أَنْزَلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ إِلَّا لِتُبَيِّنَ لَهُمُ الَّذِي اخْتَلَفُوا فِيهِ « 1 » ، « ما قرآن را بر تو نازل نكرديم ، مگر براى اين‌كه آنچه در آن اختلاف دارند براى آنها بيان كنى . » بنابراين ، پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله نخستين آموزگار آموزه‌هاى اسلام و نخستين مفسّر كتاب خداست ، چنان‌كه قرآن مىفرمايد : كَما أَرْسَلْنا فِيكُمْ رَسُولًا مِنْكُمْ يَتْلُوا عَلَيْكُمْ آياتِنا وَ يُزَكِّيكُمْ وَ يُعَلِّمُكُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ يُعَلِّمُكُمْ ما لَمْ تَكُونُوا تَعْلَمُونَ « 2 » ، « همان‌گونه كه در ميان شما فرستاده‌اى از خودتان فرستاديم تا آيات ما را بر شما بخواند و شما را پاك گرداند و به شما كتاب و حكمت بياموزد و آنچه نمىدانستيد به شما ياد دهد . » رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله مردم را به پرسش دربارهء امور دين تشويق مىكرد و مىفرمود : « شفاى فرد ناتوان و درمانده پرسيدن است . » و هرگاه از حضرت پرسان مىشد ، به آنچه از قرآن فهميده بود ، پاسخ مىداد . شافعى مىگويد : هر حكمى كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله صادر مىفرمود ، همان چيزى بود كه از قرآن فهميده بود . خداوند متعال در آيات ديگرى مىفرمايد : إِنَّا أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ بِما أَراكَ اللَّهُ « 3 » ، « ما اين كتاب را به حق بر تو فرستاديم تا به آنچه خدا به تو آموخته ، در ميان مردم قضاوت كنى . » رسول اكرم صلّى اللّه عليه و إله فرمود : « همانا قرآن با نظيرش كه همان سنّت است به من داده شده است . » گاهى سؤالى از پيامبر مىشد و پاسخش از طريق وحى به حضرت مىرسيد ؛ چنان‌كه در قرآن آمده است : و يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْأَهِلَّةِ قُلْ هِيَ مَواقِيتُ لِلنَّاسِ وَ الْحَجِّ « 4 » ، « درباره هلالهاى ماه از تو سؤال مىكنند ، بگو آنها بيان اوقات و تقويم طبيعى براى نظام زندگى مردم و تعيين وقت حج است . » يَسْئَلُونَكَ ما ذا يُنْفِقُونَ قُلْ ما أَنْفَقْتُمْ مِنْ خَيْرٍ فَلِلْوالِدَيْنِ « 5 » ، « از تو مىپرسند : چه چيز انفاق كنند ؟ بگو : هر خير و نيكى ( و سرمايه سودمند مادى و معنوى ) كه انفاق مىكنيد ، براى پدر و مادر . . . » يَسْئَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرامِ قِتالٍ فِيهِ قُلْ

--> ( 1 ) - نحل / 64 . ( 2 ) - بقره / 151 . ( 3 ) - نساء / 105 . ( 4 ) - بقره / 189 . ( 5 ) - بقره / 215 .