مصطفى الصاوي الجويني ( مترجم : موسى دانش ، حبيب روحانى )

29

مناهج في التفسير ( شيوه هاى تفسير قرآن كريم ) ( فارسى )

عَلَيْهِمْ آياتُ الرَّحْمنِ خَرُّوا سُجَّداً وَ بُكِيًّا « 1 » ، « آنها كسانى بودند كه وقتى آيات خداوند رحمان بر آنان خوانده مىشد ، به خاك مىافتادند و سجده و گريه مىكردند . » خداوند خبر داده است كه گريه بر خشوع آنان مىافزايد . و كسانى كه علم و دانش به آنان داده شده ، اهل خشيتند ، چنان‌كه در قرآن فرموده : إِنَّما يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبادِهِ الْعُلَماءُ « 2 » ، « تنها دانشمندان از خدا مىترسند » بنابراين ، كسانى كه به خدا داناترند ، بيشتر از او بيم دارند . و ازاين‌روست كه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله فرمود : « سوگند به خدا كه من پرهيزگارترين شما نسبت به خداوند و داناترين شمايم به آنچه او بندگانش را از آن برحذر داشته است . » آرى ، آنگاه به اوج اين شيوهء قرآنى در قرائت مىرسيم كه به اين سخن خداوند گوش فرادهيم : الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ يَتْلُونَهُ حَقَّ تِلاوَتِهِ أُولئِكَ يُؤْمِنُونَ « 3 » ، « كسانى كه به آنها كتاب آسمانى داده‌ايم و چنان‌كه بايسته است آن را تلاوت مىكنند ، هم اينان به او ايمان مىآورند . » مفسران گفته‌اند : منظور از يتلونه حقّ تلاوته اين است كه با پيروى كردن از اوامر و نواهى قرآن ، چنان‌كه سزاوار است از آن پيروى مىكنند ؛ حلال قرآن را حلال و حرام آن را حرام مىشمرند و به احكام و دستوراتى كه دربر دارد ، عمل مىكنند . خداى متعال فرموده است : اتَّبِعْ ما أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ « 4 » ، « از آنچه از سوى پروردگارت بر تو وحى شده پيروى كن » و نيز فرموده : فَاسْتَمْسِكْ بِالَّذِي أُوحِيَ إِلَيْكَ « 5 » ، « به آنچه بر تو وحى شده است چنگ بزن » هم فرموده : اتَّبِعُوا ما أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ « 6 » ، « از آنچه از سوى پروردگارتان بر شما نازل شده پيروى كنيد » . رسول اكرم صلّى اللّه عليه و إله سه بار به حذيفه فرمود : « اى حذيفه كتاب خدا را بياموز و از احكام و دستوراتى كه در آن است پيروى كن . » از ابو شريح خزاعى نقل شده كه گفت : رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله نزد ما وارد شد و فرمود : « مژده به شما ، مژده به شما ، آيا گواهى مىدهيد كه خدايى جز خداى يكتا نيست و محمّد صلّى اللّه عليه و إله رسول خداست ؟ » حاضران گفتند : « آرى »

--> ( 1 ) - مريم / 58 . ( 2 ) - فاطر / 28 . ( 3 ) - بقره / 121 . ( 4 ) - انعام / 106 . ( 5 ) - زخرف / 43 . ( 6 ) - اعراف / 3 .