مصطفى الصاوي الجويني ( مترجم : موسى دانش ، حبيب روحانى )
15
مناهج في التفسير ( شيوه هاى تفسير قرآن كريم ) ( فارسى )
يادداشت مترجمان در ميان بحثهاى گوناگون و سودمند علوم قرآنى ، بحث از شيوههاى تفسيرى جايگاهى ويژه و نقشى كليدى دارد . در زبان عربى از شيوههاى تفسيرى به « الوان التفسير » تعبير شده است . برخى از اين شيوهها عبارتند از : تفسير نقلى ، تفسير به رأى ، تفسير رمزى ، تفسير عقلى يا خردگرا ، تفسير قرآن با قرآن ، تفسير ادبى ، تفسير فقهى ، تفسير علمى . . . اين روشهاى گوناگون ، بدين سبب به وجود آمده است كه مفسّران در مطالعه و بررسى آيات قرآن ، هركدام به تناسب ميزان دانش و نوع تخصّص و گرايشهاى خود ، تنها به جنبهء خاصّى از قرآن و بيان ديدگاههاى ويژهاى از آن پرداختهاند و درست به همين دليل ، هريك از تفاسير موجود ، رنگ خاص تاريخى ، فقهى ، كلامى ، ادبى ، عرفانى ، علمى يا . . . گرفتهاند . براى نمونه ، برخى از مفسران آيات قرآن را تنها از نظر ادبى و بلاغت و فصاحت مورد بررسى قرار داده و در بحثهاى تفسيرى خود به توضيح اين جنبهها بسنده كردهاند . عدّهاى ديگر ، به مباحث عقلى و كلامى توجّه داشته و در تفسير آيات به استنتاج آراى اعتقادى پرداختهاند . گروهى ديگر ، جنبههاى اخلاقى قرآن را در نظر گرفتهاند و گروهى نيز قرآن را از جنبهء فقهى و حقوقى مورد بررسى و تفسير قرار دادهاند « 1 » و . . . اينك از چند تفسير با گرايشهاى مختلف نام مىبريم : 1 - متشابه القرآن ، عبد الجبار ( ف . 415 ق ) - كلامى 2 - الكشاف عن حقائق غوامض التنزيل ، زمخشرى ( ف . 538 ق ) - بلاغى
--> ( 1 ) . عميد زنجانى ، مبانى و روشهاى تفسير قرآن ، ص 113 .