اين سنگ نوشته‌هاى پنجگانه ، به زبان عربى خالص نيستند ، « 1 » بلكه از زبان نبطى متأثر شده‌اند ، با تفاوتهايى كه ميان آنها وجود دارد . « 2 » متن اوّل كه همان نقش « ام الجمال » اوّل است ، متنى است كه به زبان نبطى نوشته شده و در عين حال ، صاحب آن عرب است و اين دلالت مىكند كه عربها در آن زمان ، در كتابت خود از لغت و خط نبطى استفاده مىكردند . متن دوم كه همان نقش « نماره » است مخلوطى از عربى و نبطى مىباشد و صاحب آن يك پادشاه عرب است كه بر گور او بوده است ، و كاتب عربى را با نبطى مخلوط كرده است و اين دلالت مىكند كه در آن زمان ، قوم نبطى بر عرب مسلط بوده است و نبطى ، زبان نوشتارى آن زمان به شمار مىآمده است ، جز اينكه بر عرب به كارگيرى الفاظ و جملات عربى ، در لابلاى جملات نبطى ، مىرساند كه عربها در آستانهء يك نهضت لغوى بوده‌اند و آنها ضرورت استعمال عربى را در نوشته‌هاى خود ، درك كرده بودند ، از اين رو الفاظ و جملات عربى را در اين متن نبطى وارد كرده‌اند و اين نخستين مرحله از مراحل استعمال عربى ، به جاى نبطى در نوشته‌ها به شمار مىرود . متن حران در ميان اين متنها ، تنها متنى است كه توانسته است خود را از زبان نبطى رها كند . اين متن به زبان عربى شمالى ، نزديك به زبانى كه قرآن كريم با آن نازل گرديده ، نوشته شده است و يا حتى همان زبان است و از اين نظر ، داراى اهميت فراوان مىباشد ، زيرا كه تنها متن جاهلى است كه با اين زبان نوشته شده و به دست ما رسيده و نمايانگر تطور زبان كتابت ، نزد عرب شمالى است و نيز از لحاظ نوشتن حروف ، نزديكترين متن ، به نوشته‌هاى عربى اسلامى است كه به قرن اوّل هجرى بر مىگردند ، بنابراين از اين لحاظ هم ، اهميت دارد ، چون اين متن قديمىترين خطوط اسلامى را با خط جاهلى پيوند مىدهد . استاد خليل يحيى نامى ، حروف خط نبطى را از روى بسيارى از نقوشى كه به قرنهاى مختلف مربوط مىشود ، بررسى و تحليل كرده است و شكلهاى حروف و تغييرات آن را ، از قديمىترين نوشتهء نبطى ، تا زمانى كه به آخرين شكل آن در عربى جاهلى برسد ، تتبع

--> ( 1 ) رمضان عبد التواب ، ص 45 . ( 2 ) جواد على ، ج 7 ، ص 67 - 69 .