ترتيب ابجدى حروف را اخذ كرده و آنها را نامهايى براى پادشاهان عرب خالص ، قرار داده و گمان كرده آنها در مدين بوده‌اند و خط عربى را آنها وضع كرده‌اند ! « 1 » در ميان دانشمندان پيشين علوم عربى ، بعضيها اين روايت را بررسى كرده‌اند « 2 » و به آن ايراد گرفته‌اند ، به اين شرح كه اين نامها ، كلماتى هستند كه حروف را در برگرفته‌اند تا يادگيرى آن آسان شود ، و آن نزد يهوديان و سريانيها در آن زمان شايع بوده و كودكان را با آن تعليم كتابت مىدادند . او پس از اين بيان ، روايت را به كلى رد مىكند ، زيرا كه اين روايت ، از مردى صادر شده كه كار او ساختن اخبار دربارهء امتهاى دور ، مانند : عاد ، ثمود ، طسم ، جديس ، و مانند آنها بوده و چون او به سرودن اشعارى كه مطالب او را تاييد كند ، احتياج پيدا مىكرد ، به بيرون شهر مىرفت و با عربها ملاقات مىنمود و آنها شعرهاى مناسب براى او مىساختند . اين روايت ، با تمام اين حرفها ، داراى اشاره‌هاى مهمى است ، زيرا اولا به پيدايش علامتهاى آن شش حرف اشاره مىكند كه الفباى عربى ، نسبت به بيشتر الفباهاى سامى ، در آن متفرد است و ثانيا : اشاره مىكند به بلاد مدين ، در شمال جزيرهء عربى و اينكه اين افراد از آنجا بودند ، و به زودى روشن خواهيم كرد كه اين مناطق نقش مهمى در پيدايش و تطور كتابت عربى داشتند . اكنون به رواياتى بر مىگرديم كه در مورد ريشهء خط عربى جدّىتر سخن گفته است ، گويا اين خط در جاهليت ، « جزم » ناميده مىشد « 3 » و علت اين نامگذارى را به اختلاف نقل كرده‌اند : ابن دريد و ابن جنّى از ابو حاتم سهل بن محمد سجستانى ( متوفى 248 يا 255 ق ) نقل مىكنند كه او گفته است : « اين خط را « جزم » ناميدند ، زيرا كه از « مسند » بريده شده ، يعنى از آن اخذ شده است « 4 » و مسند همان خط حمير در ايام پادشاهى آنان بوده « 5 » است » .

--> ( 1 ) خليل يحيى نامى ، ص 4 . ( 2 ) حمزهء اصفهانى ، التنبيه على حدوث التصحيف ، دمشق ، مجمع اللغة العربيّة ، دمشق ، 1968 م ، ص 16 - 18 . ( 3 ) . ابن دريد ، جمهرة اللغة ، چاپ اوّل ، حيدر آباد ، دائرة المعارف العثمانية ، 1345 ، ج 2 ، ص 91 ؛ الاشتقاق از همين نويسنده ، قاهره ، خانجى ، 158 م ، ص 371 ، جوهرى ، تاج اللغة و صحاح العربية ، قاهره ، دار الكتاب العربى ، 1956 م ، ج 5 ، ص 1887 ، ابن ابى داود ، ص 4 . ( 4 ) ابن دريد ، جمهرة اللغة ، ج 2 ، ص 104 ، ابن جنى ، سرّ صناعة الاعراب ، چاپ اوّل ، قاهره ، مصطفى البابى الحلبي ، 1954 م ، ج 1 ، ص 45 ؛ ابن منظور ، مادهء ( جزم ) ، ج 4 ، ص 365 . ( 5 ) ابن دريد ، جمهرة اللغة ، ج 2 ، ص 91 و 104 ، ابن جنّى ، سر الصناعة ، ج 1 ، ص 45 ، و بنگريد به : جوهرى ، ج 1 ، ص 487 .