خدايان پروا بدارند و در صدد جستن مخفى شدگان برنيايند ، چرا كه خدايان آنان را برگزيده‌اند تا در جوار آنان سكونت كنند . آنگاه از آن آواز فرمان يافتند كه به بابل برگردند و نگاشته‌هاى مدفون در آنجا را بجويند و آن را در ميان خود پخش كنند ، همچنين از آن آواز شنيدند كه مىگفت ، سرزمينى كه در آنجا باز مىايستند ، ارمنستان ، خواهد بود ، آنگاه آن قوم - آشكارا - به بابل بازگشتند و نگاشته‌هاى به خاك سپرده را از « سيبار » بيرون كشيدند و شهرهاى بسيارى ساختند و سرزمين پاك را دگر بار آباد كردند و با زاد ورود خويش در عمران و آبادانى بابل كوشيدند « 1 » . در اثناى كاوش‌ها و حفارىهاى انجام شده توسط دانشگاه پنسيلوانيا در شهر « نيبور » « 2 » اسطوره‌اى ديگر ، بس ديرين‌تر از ساير اسطوره‌هاى موجود به دست آمد كه بر پاره‌اى از سفال نسوز تدوين شده است . استاد « ه . و . هيلبرخت » كه دير زمانى دربارهء اسلوب نگارش آن و نيز در مورد جايى كه در آنجا به آن دست يافته پژوهش كرده ، معتقد است كه اين روايت پس از سال 2100 ق . م تدوين نشده است . در اين روايت آمده كه خدا ظاهر شد تا خبر وقوع توفانى را كه همهء جنس بشر را در يك آن بر باد مىداد ، آشكارا باز گويد ، آنگاه مردى را از اين توفان بر حذر داشت و از او خواست كه كشتى بزرگى بسازد كه سقفى بسيار استوار داشته باشد تا بتواند در آن زندگى خويش را نجات دهد و همچنين با خود انواع گوناگون حيوانات اهلى و پرندگان آسمان را همراه آورد « 3 » . همچنين شواهد باستانى بسيارى دربارهء قصّهء توفان وجود دارد كه نگاشته‌هاى يك لوح شكسته‌اى كه در شهر « سيبار » و در اثناى حفارىهاى انجام شده توسط دولت تركيه به دست آمده و قدمت آن به حوالى سال 1966 ق . م بر مىگردد ، آن را تأييد مىكند كه افزون بر اشاراتى كه به بارانى تند و كشتى ساخته شده به فرمان پادشاه پرهيزگار در شورباك و نيز افرادى دارد

--> ( 1 ) . جيمز فريزر ، الفلكلور فى العهد القديم ( ترجمهء نبيله ابراهيم ) ، 1 / 94 - 95 . ( 2 ) . نيبور در فاصله يكصد ميلى جنوب بغداد و تقريبا در نيمهء مسافت ميان كيش و شورباك واقع بوده است . نيبور در عراق باستان از مهم‌ترين مراكز فرهنگى سومريان به شمار مىآمد ، چنان كه بزرگ‌ترين شهر مقدّس نيز بود . و چه بسا بزرگ ترين مركز دينى در بابل ، چنان كه « انليل » ، خداى اين شهر ، رئيس مجمع خدايان بابل بود . از اين شهر هزاران الواح نگاشته شده و پاره‌هاى سنگ نوشته به دست آمده كه در هزارهء سوم و دوم ق . م تصنيف شده كه به وضوح بر گسترهء نفوذ فرهنگ سومرى دلالت مىكند ( KFTS , p . 277 ) ؛ J . p . Peters , Nippur , or Explorations on the Euphrates , 2 vols . , 1897 ; H . W . Hilprecht , The Excavations in Assyria and Babylonia , 1903 , p . 289 . ( 3 ) . جيمز فريزر ، پيشين ، ص 102 .