را سجده كرد و يك گاو و يك گوسفند قربانى كرد . آنگاه باز صفحه شكسته و حدود سى و نه سطر از بين رفته است . در سطور باقى مانده چنين آمده كه خداوند چگونه روح جاودانگى را در « زيوسودرا » دميد كه در سرزمين « دلمون » در جايى كه خورشيد مىدرخشد ، مستقر بود ، يعنى همانجا كه نيروى قهّار مرگ خيمه افكنده بود « 1 » . در اسطوره‌هاى سومرى ، دلمون همان مركز آفرينش ، بهشت جاودانه است ، [ چنان كه مقرر مىدارند ] : « سرزمين دلمون جايگاهى پاك است ، سرزمين دلمون جايگاهى مقدس است « 2 » » ، آنگاه پس از آن « زيوسودرا » را وصف مىكند كه : « وى همان كسى است كه سلامت جنس بشرى را حفظ كرد » . « 3 » با عنايت به سياق لوح كوچك ، اين احتمال قوّت مىگيرد كه « زيوسودرا » حكمت را از پدرش « شورباك » ، پسر « و بار - توتو » يكى از پادشاهان روزگار قبل از توفان آموخته باشد ، چرا كه به فرزندش بارها سفارش كرده بود كه خير خواهىهاى او را بپذيرد و آنها را به كار بندد و از آنها نگريزد « 4 » . مىتوان به ترجمهء متن سومرى قصّهء توفان كه هم اكنون نيز در دست است ، رجوع كرد « 5 » . تقريبا سى و هفت سطر از ابتداى متن شكسته و فرو ريخته و پس از آن چنين آمده است : « انسانها بندگان من هستند . . . زود دربارهء اين نابودى كه آنان را فرو گرفته انديشه‌اى كنم . . . به نينتو . . . دوباره آفريدگانم را بر مىگردانم ، آن مردمان را به زادگاهشان باز خواهم گرداند ، امّا درباره شهرها بايد گفت كه به راستى در آنجا براى شرايع الهى بهر خويشتن جايهايى خواهند ساخت و سپس در آنجا صلح و آشتى برقرار خواهم كرد ، ولى دربارهء خانه‌هاى ما ( چه بسا مراد پرستشگاه‌ها باشد ) بايد گفت كه آجرهايشان را در اماكن پاكى خواهند نهاد و او ( خدا ) . . .

--> ( 1 ) . E . O . Jamas , My Thes et rites dans le proche - orient ancion , Paris , p . 247 . ( 2 ) . J . Mougayrol and J . M . Aynard , LaMesopotamie , Paris , 1965 , p . 58 - 59 . ( 3 ) . صموئيل نوح كرامر ، اساطير العالم القديم ، ترجمهء د . احمد عبد الحميد يوسف ، ص 97 ؛ جيمز فريزر ، پيشين ، ص 103 - 105 ؛ نجيب ميخائيل ، مصر و الشرق الأدنى القديم ، 6 / 264 - 265 ؛ رشيد ناضورى ، جنوب غربى آسيا و شمال افريقيا ، الكتاب الاوّل ، ص 222 - 224 ؛ نيز : Samuel Noah Kramer . " The Deluge " , in ANET , 1966 , p . 42 - 44 . ( 4 ) . W . G . Lambert , Babylonian Wisdom literature , Oxford , 1960 , p . 92 F . عبد العزيز صالح ، پيشين ، ص 439 . ( 5 ) . محمد عبد القادر محمد ، قصّة الطوفان فى ادب بلاد الرافدين ، ص 110 - 114 ؛ نيز : Jack Finegan , Light from the Ancient past , 1969 , p . 30 - 31 ; S . N . Kramer , in ANET , p . 42 - 44 ; and Sumerian Mythology , p . 97 ; S . Langdon , Semitic Mythokogy , 1931 , p . 206 - 208 . كرامر ، من الواح سومر ، صص 252 - 259 .