محمد بيومي مهران ( مترجم : سيد محمد راستگو )

167

بررسى تاريخى قصص قرآن ( فارسى )

سيرهء يونس ( ع ) 1 . قصهء يونس ( ع ) وى يونس بن متّى است ( بنا بر روايات مذكور در صحيح بخارى و ديگر متون ، متّى نام پدر يونس ( ع ) بوده و ابن محبر نيز اين روايت را درست دانسته و گفته است : در هيچ يك از اخبار و روايات نتوانستم بر اتصال نسب او [ به خاندان معيّنى ] دست يابم « 1 » . بخارى با سند خويش از قتاده و او از ابولعاليه به روايت از ابن عباس نقل كرده كه پيامبر اكرم ( ص ) فرمود : « هيچ بنده‌اى را نسزد كه بگويد من از يونس بن متى بهترم و آن حضرت نسب او را به نام پدرش ياد كرد » . همچنين احمد بن حنبل ، مسلم و ابو داوود آن را از شعبه روايت كرده‌اند ، و در روايت ابو داوود از او آمده است كه قتاده از ابىالعاليه تنها چهار حديث شنيده كه يكى از آنها همين حديث است « 2 » . همچنين ابن كثير در تفسير و نيز در صحيحين از رسول خدا ( ص ) روايت شده است كه فرمود : « ما ينبغى لعبد ان يقول انا خير من يونس بن متى » و او را به مادرش منتسب كرد « 3 » . احمد بن حنبل نيز به سند خويش از ابووائل و او از عبداللّه همين مطلب را روايت كرده است « 4 » . ابن اثير و ديگران گفته‌اند كه « متَّى » نام مادر اوست و در ميان پيامبران كسى جز او و عيسى ،

--> ( 1 ) . تفسير روح المعانى ، 17 / 82 . 83 . ( 2 ) . ابن كثير ، البداية و النهاية ، 1 / 236 . ( 3 ) . صحيح بخارى ، 1934 ؛ صحيح مسلم ، 7 / 102 ؛ تفسير ابن كثير ، 4 / 32 . ( 4 ) . مسند احمد ، 1 / 390 ؛ تفسير ابن كثير ، 4 / 639 .