محمد بيومي مهران ( مترجم : سيد محمد راستگو )

86

بررسى تاريخى قصص قرآن ( فارسى )

بارى ، داستان هرگونه كه بوده ، اسرائيليان به مصر رفتند و در « جوشن » ماندگار شدند ، گرچه گروهى از پژوهشگران آن را به ديدهء ترديد نگريسته و كوشيده‌اند تا ورود اسرائيليان به مصر را از بيخ و بن ، بىپايه شمارند ، آنچه اينان پشتوانهء سخن خود گرفته‌اند ، اينهاست : نخست اين كه تنها اسناد اسرائيلى از كوچ اسرائيليان به مصر و ماندن در آنجا و سپس بيرون رفتن سخن گفته‌اند و هيچ سند ديگرى در دست نداريم كه گزارش‌هاى آن اسناد اسرائيلى را گواهى كند و راست بشمارد ، گرچه برخى از مفسران تورات كوشيده‌اند كه از آن گزارش‌ها تفسيرهاى مطلوب و پذيرفتنى به دست دهند . دوم اين كه در سنگ نوشته‌هاى گوناگون مصرى ، از آمدن آسياييان به مصر سخن گفته‌اند ، اما هيچ يك از آنها از آمدن اسرائيليان به سرزمين فرعون‌ها ، چيزى نگفته‌اند . البته پاره‌اى از اين سنگ‌نوشته‌ها ، گوياى اين‌اند كه كارگرانى از آسيا به مصر مىآمده‌اند و فرعون‌ها آنان را در ساختمان سازى به كار مىگرفته‌اند و آنان را « عابيرو » ( Apuriu ) مىناميده‌اند ، كه شكل نوشتارى آن « عبر » ( P . R ) بوده است و بسيارى از مصر پژوهان مانند « شاباس » و عبرىپژوهان مانند هومل ، اسكنر ، درايور و كريگلز ، آنان را همان عبرانيان ( - اسرائيليان ) پنداشته‌اند ، اما درستى اين پندار را از اين روى كه پاره‌اى پيچيدگىها و دشوارىهاى زبان شناسانه را پيش رو دارد به اثبات نرسيده است . البته بودن « عابيروها » در مصر را ، سنگ‌نوشته‌هاى مصرى گواهى مىكنند ، اما اين سنگ‌نوشته‌ها همه به روزگار رامسس چهارم ( 1151 - 1145 ق . م . ) يكى از شاهان سلسلهء بيستم بازمىگردند ، يعنى قديم‌ترين روزگارى كه براى بيرون آمدن اسرائيليان از مصر ، پيشنهاد شده است . از اين روى بر پايهء سكوت منابع مصرى ، از آمدن و ماندن و رفتن اسرائيليان به مصر ، مىتوان گفت : كوچ اسرائيليان به مصر ، تنها خيال بىپايه‌اى است كه هيچ بنياد تاريخى استوارى ندارد . سوم اين كه واژهء « مصرايم » كه در تورات آمده است ، نه به معنى مصر كه به معنى سرزمينى است كه در شمال شبه جزيرهء عربستان واقع است و از غرب تا مرزهاى شرقى مصر امتداد دارد ؛ از اين روى معنى و مقصود گزارش‌هايى كه از بودن و ماندن اسرائيليان عبرانى در مصر سخن مىگويند ، اين است كه آنان در جنوب فلسطين يا در شبه جزيرهء سينا اقامت داشته‌اند ، زيرا بر اساس نظريهء دانشمند يهودى در « هوگو وينكلر » ، خروج اسرائيليان از مصر نبوده است ، چرا كه وى معتقد است واژهء « مصرايم » ويژهء مصر نبوده و بر سرزمين‌هاى ديگرى نيز گفته مىشده است . سرزمين‌هايى كه در جنوب بحر الميت و شمال شبه جزيرهء عربستان جاى