از خشم و كيفر خدا زنهار داد و يادآور شد كه آنچه را بايد بگويد ، گفته است و سرانجام زنهارشان داد : « زود باشد كه آنچه را اينك به شما مىگويم ، به ياد آوريد و من كار خود را به خدا وامىگذارم كه خدا بر بندگان خود بيناست » . « 1 » 9 . تنها در قرآن آمده است كه فرعون آن‌گاه كه غرق مىشد و مرگ را مىديد : گفت : ايمان آوردم كه خدايى نيست جز او كه بنى اسرائيل به او ايمان دارند و من از سرسپردگانم » « 2 » ، اما ديگر بسيار دير شده بود ، از اين روى پاسخ شنيد : « اينك ؟ و پيش از اين ، آن همه سركشى مىكردى و از تباه‌كاران بودى » « 3 » ، و پيش از اين به گستردگى در اين‌باره سخن گفته‌ايم . 10 . تنها در قرآن آمده است كه خداوند پيكر فرعون را از آب برآورد تا مايهء عبرتى براى ديگران باشد . از قرآن بشنويم : « امروز پيكر تو را از آب مىرهانيم تا براى كسانى كه پس از تو مىآيند ، مايهء عبرتى باشد و بسيارى از مردم از نشانه‌هاى ما غافل‌اند » . « 4 » و اين مايهء عبرت بودن نه براى يكى دو نسل كه براى سده‌ها و هزاره‌هاست و مىدانيم كه مردم مصر توانايى علمى و راز موميايى را از علم الهى بهره گرفته‌اند و پيكره‌هاى موميايى همهء فرعون‌هايى كه گمان مىرود همان فرعونى باشند كه خروج اسرائيليان در روزگار او بوده ، هنوز پيش چشم ماست و اين از معجزه‌هاى شگفت قرآن است . « 5 » 11 . تنها در قرآن آمده است كه اسرائيليان همين كه به سلامت از دريا گذشتند و مرگ دشمنان خويش را به چشم ديدند ، هنوز چندان پيش نرفته بودند كه به گروهى برخوردند كه بت‌هايى را مىپرستيدند و چون چنين ديدند همهء معجزه‌ها و نشانه‌ها و نيكويىها را كه از خدا ديده بودند ، از ياد بردند و از موسى خواستند كه براى آنان نيز خدايى چون آن خدايان بياورد - و اين البته جز داستان گوساله‌پرستى است كه هم در قرآن آمده است و هم در تورات - از قرآن بشنويم : « و بنى اسرائيل را از دريا گذر داديم ، پس به گروهى رسيدند كه بت‌هايشان را مىپرستيدند ، گفتند : اى موسى براى ما خدايى چون خدايان آنان بياور ، گفت : راستى كه شما

--> ( 1 ) . « فَسَتَذْكُرُونَ ما أَقُولُ لَكُمْ وَ أُفَوِّضُ أَمْرِي إِلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ بَصِيرٌ بِالْعِبادِ » ( سورهء غافر ، آيهء 44 ) . ( 2 ) . « قالَ آمَنْتُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا الَّذِي آمَنَتْ بِهِ بَنُوا إِسْرائِيلَ وَ أَنَا مِنَ الْمُسْلِمِينَ » ( سورهء يونس ، آيهء 90 ) . ( 3 ) . « آلْآنَ وَ قَدْ عَصَيْتَ قَبْلُ وَ كُنْتَ مِنَ الْمُفْسِدِينَ » ( سورهء يونس ) ، آيهء 91 ) . ( 4 ) . « فَالْيَوْمَ نُنَجِّيكَ بِبَدَنِكَ لِتَكُونَ لِمَنْ خَلْفَكَ آيَةً وَ إِنَّ كَثِيراً مِنَ النَّاسِ عَنْ آياتِنا لَغافِلُونَ » ( سورهء يونس ، آيهء 92 ) . ( 5 ) . محمد بيومى مهران ، اسرائيل ، 1 / 435 - 436 ؛ احمد عبد الحميد ، همان ، 123 .