- و نه سامرى - كه در آن ده روزى كه موسى دير كرده بود ، از زر و زيور مردم گوساله‌اى طلايى ساخت و اسرائيليان را بدان فريفته و گمراه ساخت و آنان را دوباره به گوساله‌پرستى كه در مصر بدان خو كرده بودند ، بازگرداند . « 1 » و راستى كه من مانده‌ام كه نويسندگان اين‌گونه ياوه‌ها كه اينك در تورات مىبينيم ، چگونه از ياد برده‌اند كه هارون ، برادر موسى ، خود نيز پيامبر برگزيدهء خدا بود ؛ و يار و همكار موسى در زمان بودن او ، و نماينده و جانشين او در نبودنش . اما از ديدگاه قرآن ، هارون پيامبر برگزيدهء خداست كه همراه با برادرش ، موسى به پيامبرى نزد فرعون و فرعونيان فرستاده شد . « 2 » و آن كسى كه گوسالهء طلايى را ساخت و اسرائيليان را به گمراهى كشاند ، سامرى بود « 3 » و نه برگزيدهء بزرگوارى چون هارون . و خدا و فرشتگانش گواه‌اند كه موسى و هارون چنان نبودند و هرگز چنان نمىتوانند باشند كه تورات يهوديان مىگويد . آنان هر دو پيامبرانى بزرگوار بودند كه در راه انجام دادن فرمان خدايشان از هيچ كوششى دريغ نكردند و همهء زندگى خويش را در راه گسترش دين خدا و خرسندى او فدا كردند و سرانجام دل‌گرم به خرسندى او نزد او رفتند . بدين‌گونه قرآن كريم هم خود اين دو پيامبر برگزيده را به پايگاه بلندى كه شايستگى آن را دارند برمىكشد و هم از مردم مؤمن مىخواهد كه آن دو را ، چنان كه بايد ، بزرگ شمارند و به ياوه‌هايى كه يهوديان دربارهء اين دو بزرگ برگزيده گفته‌اند ، گوش نسپارند . « 4 » چنان كه فرمود : « اى گرويدگان و مؤمنان ، چونان كسانى نباشيد كه موسى را آزار دادند و خداوند او را از آنچه آنان [ به دروغ و تهمت ] دربارهء او گفته بودند ، پاك و پيراسته داشت ، و او نزد خدا آبرومند بود » . « 5 » به هر روى قصص قرآنى موسى با گزارش توراتى آن دوگانگىهاى آشكارى دارد و اين دوگانگىها بيشتر برخاسته از قصد و هدف قرآن كريم و تورات از داستان‌گويى است . قرآن كريم در بيان داستان موسى ، و نيز ديگر داستان‌ها ، در پى داستان پردازى و تاريخ‌گويى نيست ،

--> ( 1 ) . سفر خروج ، 32 : 2 - 6 . ( 2 ) . سوره‌هاى مريم ، 51 - 53 ؛ طه ، 25 ، 36 ، 42 - 47 ؛ شعراء ، 10 - 16 ؛ صافات ، 114 - 122 . ( 3 ) . سوره‌هاى اعراف ، 148 - 152 ؛ طه ، 83 - 98 . ( 4 ) . بنگريد به : محمد بيومى مهران ، اسرائيل ، 3 / 197 - 203 ؛ عبد الرحيم فوده ، من معانى القرآن ، 214 . ( 5 ) . « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَكُونُوا كَالَّذِينَ آذَوْا مُوسى فَبَرَّأَهُ اللَّهُ مِمَّا قالُوا وَ كانَ عِنْدَ اللَّهِ وَجِيهاً ، ( سورهء احزاب ، آيهء 69 ) .