هفتم : سياست‌گذارى براى امت مسلمان ، پيداست كه چون كسانى به پيامبرى بگروند ، خود گروه و امّتى جداگانه پديد مىآورند و در پى آن به كسى نيازمندند كه اوضاع سياسى / اجتماعىشان را سر و سامان دهد و راهبرىشان كند و عاقبت‌انديش امورشان باشد ؛ و پيامبران در زمان حيات خويش به اين كار مهم پرداخته و در ميان مردم بر پايهء حكم پرودگار داورى مىكنند . از قرآن بشنويم : « در ميان آنان به آنچه خدا فرمان داده ، داورى كن » « 1 » ؛ « اى داوودا ما تو را در زمين جانشين ساختيم ، پس ميان مردم به حق داورى كن . » « 2 » و به گزارش بخارى و مسلم و احمد بن حنبل و ابن ماجه در حديثى از پيامبر ( ص ) نيز آمده است كه « بنى اسرائيل را پيامبرانشان سرپرستى مىكردند و چون يكى از آنها درمىگذشت ، ديگرى به جاى او مىآمد . » و از همين روى كه [ پيامبران سرپرستان قوم خويش‌اند ] ، خداوند پيروى از آنان را بر مردم بايسته ساخته است [ و پيروى از خود شمرده است ] ، چنان كه فرمود : « هر كه از پيامبر پيروى كند ، از خدا پيروى كرده است » . « 3 » 5 . هدف يگانه در دعوت پيامبران در اين گمانى نيست كه دين خداوند در ميان انسان‌هاى پيشين و پسين ، يك دين بوده است و جدايى و دوگانگى دين‌هاى آنان تنها در پاره‌اى از آداب و آيين‌هاى بيرونى بوده و جان و روح دين همهء آنان يك چيز بيش نبوده است ؛ چيزى كه همه پيامبران آن را از مردم مىخواسته‌اند و همگان را بدان فرا مىخوانده‌اند ، يعنى ايمان به خداى يگانه و ويژه ساختن پرستش و بندگى براى او و كوشش و همكارى همگان در راه نيكى و درستى و پرهيزكارى و دورى همگان از گناه و ستم و سياهى و تباهى . اين است همان دين يگانهء خداوند كه پيامبران در درازاى روزگاران براى هر ملتى و امتى آورده‌اند « 4 » و بىگمان اين دين يگانه دين اسلام است . « 5 » چنان كه خداوند خود فرموده است : « همانا دين ، نزد خداوند ، اسلام

--> ( 1 ) . « فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ » ( سورهء ص ، آيهء 36 ) . ( 2 ) . « يا داوُدُ إِنَّا جَعَلْناكَ خَلِيفَةً فِي الْأَرْضِ فَاحْكُمْ بَيْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ » ( سورهء ص ، آيهء 26 ) . ( 3 ) . « مَنْ يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطاعَ اللَّهَ » ( سورهء نساء ، آيهء 8 ) . ( 4 ) . محمود ابوريّه ، همان ، 35 . ( 5 ) . اسلام يگانه دين خدا در ميان پيشينيان و پسينيان است و آن چيزى نيست جز فروتنى و فرمانبرى از