است » « 1 » ؛ « و هر كس دينى جز اسلام برگزيند ، از او پذيرفته نمىشود و او در رستاخيز از زيان كاران است » « 2 » ، و اسلام در زبان قرآن نام دينى ويژه نيست ، نام دينى همگانى است كه همهء پيامبران خدا مردم را بدان فرا خوانده‌اند و همهء پيروان پيامبران بر آن دين شمرده شده‌اند . « 3 » و از اين روست كه در قرآن كريم ، اسلام شعار يگانه‌اى است كه از دورترين روزگاران تا روزگار پيامبر ما ( ص ) بر زبان تمامى پيامبران و پيروان آنان بوده است . « 4 » و در جاهاى بسيارى از قرآن در سوره‌هاى بقره ، آل عمران ، مائده ، اعراف ، يونس ، يوسف ، انبياء ، حج ، نمل ، قصص ، شورى و . . . « 5 » آمده است كه اسلام دين همهء پيامبران بوده است و از همهء اينها برمىآيد كه دين خدا از آغاز تا روزگار محمد ( ص ) و تا روز بازپسين ، دين اسلام است : « انّ الدين عند اللّه الاسلام » ( - دين خداپسند ، همان دين اسلام است ) . اين دين پيش از روزگار محمد ( ص ) و پيش از روزگار ابراهيم ( ع ) دين خدا بوده است و خداوند از آغاز همهء كسانى را كه به اين دين گرويده‌اند و آداب و آيين آن را - كه همانا تسليم بودن در برابر خداوند است و فروتنى در برابر او و فرمانبرى از او و توكل و تكيه بر او و واگذاشتن كارها به دو است - گردن نهاده‌اند ، مسلمان خوانده است . و اين نشان مىدهد كه مسلمان تنها كسى نيست كه دين محمد ( ص ) را در

--> - خداوند ( تفسير طبرى ، 2 / 510 - 511 ) ؛ و به گفتهء ابن تيميه : اسلام دينى است كه آدمى تنها در برابر پروردگار و نه هيچ كس ديگر تسليم و فرمان‌پذير باشد ، او را پرستش كند و به هيچ روى به او شرك نورزد و تنها بر او تكيه و توكل كند و تنها بر او توكل كند و تنها به او اميدوار باشد و تنها از او بيم داشته باشد و او را از ژرفاى دل و جان دوست داشته باشد و هيچ كس ديگرى را به اندازهء او دوست نداشته باشد ، بلكه ديگران را نيز براى او دست يا دشمن داشته باشد ، براى او چيزهايى را بپسندد و براى او چيزهايى ديگر را دشمن بدارد . و هر كه از پرستش خدا سركشد مسلمان نيست چنان كه هر كه با خدا چيزى ديگر را بپرستد نيز مسلمان نيست ( اين تيميه ، كتاب النبوات ، ص 87 ، 88 ) . ( 1 ) . « وَ مَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلامِ دِيناً فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ وَ هُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخاسِرِينَ » ( سورهء آل عمران ، آيهء 85 ) . ( 2 ) . « إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلامُ » ( سورهء آل عمران ، آيهء 19 ) . ( 3 ) . محمد الرواسى ، الدعوة الاسلامية دعوة عالمية ، 51 . ( 4 ) . محمود شرقاوى ، الانبياء فى القرآن الكريم ، 75 - 76 . ( 5 ) . بنگريد به سوره‌هاى بقره ، 128 ، 132 ، 136 ؛ آل عمران ، 51 - 53 ، 64 - 67 ، 83 - 85 ؛ مائده ، 3 ، 44 ، 111 ؛ اعراف ، 126 ؛ يونس ، 72 ، 84 ، 90 ؛ يوسف ، 101 ؛ انبياء ، 108 ؛ حج ، 78 ؛ نمل ، 31 ، 38 ، 42 ؛ قصص ، 52 ؛ زمر ، 12 ؛ فصلت ، 33 شورى ، 13 ؛ نيز بنگريد به : محمد بيومى مهران ، همان ؛ 134 - 135 ؛ محمد عبد الله دراز ، الدين ، بحوث ممهدّة لدراسة الاديان ، قاهره ، 1969 م ، 183 ؛ محمود ابوريّه ، همان ، 60 - 67 ؛ منافع القطان ، الاسلام شريعة اللّه الخالدة الى البشر كافة ، رياض ، 1974 م ، 11 ؛ تفسير المنار ، 1 / 67 ، 477 .