محمد بيومي مهران ( مترجم : سيد محمد راستگو )
136
بررسى تاريخى قصص قرآن ( فارسى )
از اين روى به گمان غالب ، اسرائيليان نيز با اثرپذيرى و پيروى از هيكسوسيان ، دين مصرى را پذيرفتهاند ، و از اين جاست كه « اين استانلى » مىگويد : ماندگارى اسرائيليان در مصر ، بر آزادگى و كوششهاى پيشين بسيار اثر گذاشت . گرچه بسيار مهمتر از اينها ، از هم پاشيدگى كنونى و قابل توجه ديانت گذشته است كه در روزگار آباء بطريقان پيشين ، رونق بسيار داشت . در تورات نيز نشانههاى بسيارى هست بر اين كه اسرائيليان به هر كجا مىرفتهاند ، دين همان جا را مىپذيرفتهاند و خدايان سرزمينهاى ميزبان را مىپرستيدهاند ، براى نمونه در « سفر يوشع » از زبان يهوه ، خداى آنان مىخوانيم : « خدايانى را كه پدرانتان در آن سوى نهر و در مصر مىپرستيدند ، رها كنيد و خداى خود ( يهوه ) را بپرستيد » « 1 » در سفر حزقيال نيز مىخوانيم : « به ايشان بگو خداوند يهوه چنين مىفرمايد : در روزى كه اسرائيل را برگزيدم و دست خود را براى فرزندان خاندان يعقوب برافراشتم . . . ايشان را از زمين مصر به زمينى كه براى ايشان بازديد كرده بودم ، بيرون آوردم - زمينى كه در آن شير و شهد جارى است و فخر همهء زمينها مىباشد - و به ايشان گفتم هر كس از شما رجاسات ( - پليدىها ) چشمان خود را دور كند و خويشتن را به بتهاى مصر نجس نسازد ، اما ايشان از من عاصى شدند ، . . . و بتهاى مصر را ترك ننمود » « 2 » . بدينگونه اسرائيليان در آغاز ، روزگارى را در مصر به خوبى و خرّمى گذراندند و آيين مصريان را پذيرفتند ، اما پس از چندى كه درست نمىدانيم چند سال بوده است ، روزگار رنج و آزار آنان از سوى مصريان آغاز مىشود ، البته ما نمىپنداريم كه اين رنج و آزارها بىدرنگ پس از آزادى مصر از دست هيكسوسيان ، آغاز شده باشد و چنين مىنمايد كه ساليانى پس از آن باشد . 2 . آثار بنى اسرائيل ، زمينهها و پىآمدهاى آن تورات انگيزهها و زمينههاى آزار رسانى مصريان به اسرائيليان را ، چنين باز مىگويد : [ كه چون يعقوب و يوسف از دنيا رفتند و كمكم اسرائيليان رو به افزونى نهادند و پرشمار و دورآور شدند . و زمين از ايشان پرگشت ، ] پادشاهى ديگر بر مصر برخاست كه يوسف را نمىشناخت .
--> ( 1 ) . سفر يوشع ، 24 : 14 . ( 2 ) . سفر حزقيال ، 20 : 5 - 8 .