29 . قرآن ، آنچه را يوسف فرمان مىدهد تا در باروبنهء برادرش « بنيامين بگذارند ، پيمانهء شاه است [ - پيمانه‌اى كه با آن چيزهايى را مىپيموده و اندازه مىگرفته‌اند - ] اما در گزارش توراتى ، جام نقره‌اى است . « 1 » 30 . در قرآنى چون يوسف برادرانش را متهم به دزدى پيمانهء پادشاه مىكند ، مردان يوسف از برادران مىپرسند : « اگر دروغ بگوييد ، كيفر دزدىتان چه باشد ؟ و آنان پاسخ دادند : هر كس جام در بار و بنهء او يافت شود ، خودش به كيفر ، به بردگى گرفته شود ، كه ما اين‌گونه ستم‌كاران را كيفر مىدهيم » . « 2 » اما در تورات ، برادران - بىآن كه كسى دربارهء كيفر دزد پيمانه پادشاه از آنان چيزى بپرسد - خود را بردگانى فرا مىنمايند و مىگويند : جام گم شده « نزد هر يك از غلامانت - كه ما باشيم - يافت شود ، بميرد و ما نيز غلام آقاى خود باشيم . [ يوسف ] گفت : هم الآن موافق سخن شما بشود آن كه نزد او يافت شود ، غلام من باشد و شما آزاد باشيد » . « 3 » اگرچه در همين عبارت‌هاى تورات نيز ناسازىها و تناقض‌هايى ديده مىشود زيرا سخن برادران اين است كه آن كه جام نزد او يافت شود كشته گردد و ديگران برده باشند و يوسف گرچه مىپذيرد كه اينك همان كنم كه شما مىگوييد ، مىگويد : آن كه جام نزد او يافت شود ، برده گردد و شما آزاد باشيد . با چشم‌پوشى از اين ناسازى درونى ، تورات از اين نكتهء قرآنى چيزى نگفته كه دزد را به بردگى گرفتن آيين كيفرى و كنعانيان بوده است و در مصر چنين آيينى نبوده است و يوسف نمىتوانسته است بر پايهء آيين مصريان ، برادر خويش را نزد خود نگه دارد ، زيرا آنان چنين آيينى نداشته‌اند كه دزد را به بردگى گيرند تا چه رسد كه او را بكشند . 31 . تنها در قرآن - و نه در تورات - آمده است كه برادران همين كه جام شاه را در باروبنهء بنيامين ديدند ، بىدرنگ گفتند : « اگر اين دزدى مىكند چندان راه دورى نرفته است كه برادر ديگرش نيز سال‌ها پيش دزدى كرد [ و منظورشان از برادر ديگر ، يوسف بود ] : « و يوسف

--> ( 1 ) . سورهء يوسف ، آيات 70 - 72 ؛ سفر پيدايش ، 44 : 2 . گفتنى است كه در اين جا ميان قرآن و تورات دوگانگى نيست و دست‌كم دوگانگى آشكارى نيست ، زيرا « صواع » در آيهء 72 ، كه مؤلف آن را تنها به معنى پيمانه و مكيال « - ابزار كيل كردن و سنجيدن ) گرفته است ، به معنى جام نيز هست ، به ويژه كه « صواع » در اين آيه ، همان « سقاية » يعنى جام است كه در آيهء 70 آشكارا آمده است و به گفتهء مفسران ، از اين روى با دو نام « سقاية » ( - جام ) و « صواع » ( پيمانه ) آمده است كه ابزار پيمودن بوده است و پيمودن هم به معنى نوشيدن است و هم به معنى سنجيدن . يعنى هم با آن نوشيدنىهايى را مىپيموده‌اند يعنى مىنوشيده‌اند و هم كالاهايى را يعنى مىسنجيده‌اند ( مترجم ) . ( 2 ) . سورهء يوسف ، آيات 74 - 76 . ( 3 ) . سفر پيدايش ، 44 : 9 - 10 .