بخش سوم داستان يوسف در آيات قرآن و روايات و تورات 1 . درآمد ناگفته پيداست كه هيچ شگفتى ندارد اگر داستان‌هاى تورات با داستان‌هاى قرآن ، همانندىهايى - اگرچه اندك - داشته باشد ، زيرا تورات در اصل كتابى مقدس بوده است ، و اسلام نيز موسى را فرستاده ، پيامبر و همسخن ( - كليم ) خدا مىداند ؛ و بىهيچ پنهان‌گويى و پرده‌پوشى بر اين است كه از سوى خدا صحف و نوشته‌هايى بر او فرود آمده « 1 » و تورات به دو نازل شده است . « 2 » البته توراتى كه به زودى دستانى آلوده بدان دست درازى كردند و دست‌كارىها و دگرگونىها در آن روا داشتند و آن را چنان كه خود مىخواستند ، هماهنگ با انديشه‌ها و نقشه‌هاى خويش بازسازى و بازنويسى كردند ، و پس از اين همه دست‌كارى و دگرگونى و تحريف و تغيير آن را همان توراتى وانمودند كه خداوند بر موسى فرو فرستاده است : « 3 » « بس گزاف و گران است سخنى كه از دهانشان بيرون مىآيد ، جز دروغ و دغل چيزى نمىگويند » . « 4 »

--> ( 1 ) . سورهء نجم ، آيهء 36 ؛ سورهء اعلى ، آيهء 19 . ( 2 ) . واژهء تورات 18 با در قرآن كريم آمده است . بنگريد به : آل عمران ، 48 ، 50 ، 65 ، 93 ، مائده ، 43 ، 44 ، 46 ، 66 ، 68 ، 110 ، اعراف ، 175 ؛ توبه ، 111 ؛ فتح ، 29 ؛ صف ، 6 ؛ جمعه ، 5 . ( 3 ) . مؤلف را دربارهء تورات پژوهشى ويژه است . بنگريد به : محمد بيومى مهران ، اسرائيل ، جزء سوم ، اسكندريه ، 1979 م . ( 4 ) . كَبُرَتْ كَلِمَةً تَخْرُجُ مِنْ أَفْواهِهِمْ إِنْ يَقُولُونَ إِلَّا كَذِباً » ( سورهء كهف ، آيهء 5 ) .