غياث الدين منصور دشتكي شيرازي
مقدمه 48
اشراق هياكل النور لكشف ظلمات شواكل الغرور
ودر اخترستان است كه عقيدهء سپاسيان - كه گروهى است از پارسيان - آن است كه ستارگان وآسمانها همه سايههاى أنوار مجرّدهاند . بنابر اين ، هياكل سيارهء هفتگانه پيراستندى وطلسمى مناسب در خانه نهادندى وبه هنگام مناسب راه پرستارى سپردندى . چون پرستش آن طلسمى پيكران به زمان مخصوص بجا مىآوردند ، آنچه از خوشبوها مناسب آن بايستى مىافروختند وبزرگ مىداشتند وآن خانهها را پيكرستان شيدان وپيكرستان شيدستان مىناميدند ؛ يعنى هياكل النور . . . . پس وضع هياكل به مناسبت هر كوكبى كه آن همه أنوار علويهاند أساس نهاده ، چنانكه انتفاع مىگرفتند ؛ واين رساله نيز هياكل النور است كه مقصود بالذّات در آن أحوال أنوار مجرّده است . گويا كه هر فصلى از آن مشتمل است به عبارات وألفاظ موضع طلسم كه واصل شوند به ملاحظهء آن به مشاهدهء أنوار ايزدى . « 1 » 4 . برخى از معاصران نيز كاربرد واژهء « هياكل » را متأثّر از آموزههاى إسماعيلي دانسته واين احتمال را دادهاند كه مقصود اسماعيليه از هيكلهاى هفتگانه ، عناصر چهارگانهء آب ، باد ، آتش وخاك ؛ ومواليد سه گانهء انسان ، حيوان ونبات باشد . « 2 » ب . فصول ومباحث هياكل النور جداى از سخن آغازين سهروردى ، شامل هفت بخش اساسى با نام « هيكل » است . هيكل اوّل : تعريف جسم واثبات تجزيه پذيرى آن هيكل دوّم : تجرّد نفس وقواى ظاهري وباطني آن
--> ( 1 ) . نهاية الظهور شرح هياكل النور ، نسخهء خطّى كتابخانهء ملّى ، شمارهء 3567 ، ص 125 به نقل از سهروردى ، حكمت اشراقي وپاسخ إسماعيلي به غزالى ، صص 47 - 48 . ( 2 ) . ر . ك : شهاب الدين سهروردى وسيرى در فلسفهء اشراق ، ص 114 .