اگر چه اين تمايز در واقع تفسير سخن ابن سيناست ؛ اما مورد رد وانكار خواجة طوسي وغالب منطق‌نگاران نه بخشي متأخر قرار مىگيرد . شارحان وپيروان فخر كساني چون ابهرى اعتبار سوم را نيز بر آن افزوده‌اند وقضاياى سه‌گانهء خارجي ، حقيقي وذهني را صورت‌بندى كرده‌اند . على رغم مخالفت منطق‌نگاران نه بخشي ، امروزه اين تمايز كاربرد فراوانى در تحليل مسايل كلامي ، فلسفي وفقهى دارد . گزارش تاريخي وتحليل أدله مخالفان وموافقان اعتبارات سه‌گانهء قضايا را در رسالهء تحليل قضايا ونيز شرح جامع منطق إشارات - كه اميد انتشار آن را دارم - به تفصيل آورده‌ام . شرايط تناقض يكى از نوآوريهاى فخر رازي شرايط تناقض است . تناقض داراى دو گونه شرايط است : اختلاف در كم ، كيف ، جهت ووحدتهاى هشت‌گانه . فقدان هر يك از شرايط ياد شده موجب ايهام تناقض مىشود . فخر رازي گويد : سخن ابن سينا در همهء آثارش بر اين نكته اشاره دارد كه تحقق تناقض منوط به اجتماع شرايط هشت‌گانه است ونزد من در تحقق تناقض ، وحدت موضوع ، محمول وزمان كفايت مىكند . ( شرح عيون الحكمة ، ج 1 ، ص 150 ، الملخص ، ص 177 ) . مبناى وى در رسالة الكمالية ( ص 16 ) همچنين است . اما در الإنارات وحدت زمان را نيز به وحدت محمول ارجاع مىدهد . ( ص 109 ) در بيان وحدتهاى تناقض دو نظريهء عمده وجود دارد : ديدگاه حداكثر گرايانه وديدگاه حداقل جويانه . در ديدگاه حداكثرى چند نظريه وجود دارد . نظريهء مشهور به وحدتهاى هشتگانه اشاره دارد . ملاصدرا حمل را نيز بر آن