منطق‌دانان در مواضع گوناگونى از آن سخن گفته‌اند ودر ذيل همين مسأله به گزارش أهم آرا در اين خصوص خواهيم پرداخت . يكى از مواضع ، تحليل موضوع ومحمول است كه در برخى از آثار چون إشارات ( ص 3 ) با عنوان گفتارى در محمول طرح مىشود ودر برخى ديگر از آثار چون نجات ( ص 21 ) ، با عنوان فصل در محمول وفصل در موضوع به ميان مىآيد . محمول كلى است . بر أساس اينكه مفاد حمل متعارف در علوم را بنا به تحليل ارسطويى اندراج بدانيم ، هر محمولى مفهوم كلى حقيقي است وجزئي قابل حمل نيست وأساسا كلى ومحمول مساوقت دارند . فخر رازي بر اين ديدگاه است ودر بيان هر دو طرف ادعا « محمول كلى است وجزئي محمول واقع نمىشود » استدلالي را طرح مىكند كه مورد نقد كاتبى در المنصص واقع مىشود ( ج 1 ، ص 65 ) . كاتبى در اثبات اين مدعا طريق ديگرى را پيشنهاد مىكند . اگر چه كاتبى به شيخ اشراق ارجاع نمىدهد ، اما استدلال كاتبى دقيقا تقرير بيان شيخ اشراق در منطق لمحات است . استدلال شيخ اشراق چنين است : حمل جزئي بر مفهوم ديگر محال است ؛ زيرا اگر فرض كنيم ، جزئي بر مفهوم ديگر حمل مىشود ، آن مفهوم ديگر جزئي ويا كلى است . حمل جزئي بر جزئي محال است ؛ زيرا دو جزئي عين هم‌اند كه در اين صورت حملى در ميان نيست ( چنين حملى به نحو متعارف وشايع صناعي نخواهد بود ) ويا دو جزئي عين هم نيستند ، در اينصورت متباين خواهند بود وحمل دو متباين بر يكديگر محال است . حمل جزئي بر كلى نيز محال است ؛ زيرا در اينصورت ، انحصار آن كلى در اين جزئي لازم مىآيد وآن مستلزم اين است كه چيزى كه شايستهء شركت