فخر الدين الرازي

مقدمه 25

منطق الملخص

وى پس از چندى به رى برگشت ونزد مجد الدين جيلى به تحصيل پرداخت وچون مجد الدين را براي تدريس به مراغه دعوت كردند ، فخر الدين نيز به همراه أو به مراغه رفت ( ابن خلكان ، 4 ، 250 ) ودر آنجا در حلقهء درس مجد الدين با شهاب الدين يحيى بن حبش سهروردى ، معروف به شيخ اشراق ( 549 - 587 ) ، همدرس شد . ( شهرزورى ، 2 ، 132 ) جيلى از دانشمندان مؤثّر روزگار خود وداراى آثار فراوانى بود ( ابن أبي اصيبعه ، 3 ، 34 ) ، مع الأسف از أحوال وآثار وى اطلاع نداريم . شاگردى دو دانشمند مؤثر وتحول آفرين در تاريخ فكر اسلامى ، فخر الدين رازي وشيخ اشراق ، نزد وى نشان دهندهء بينش تحولى أو در انديشه‌هاى فلسفي ومنطقي است . بررسى مقايسه‌اى بين آراء اين دو دانشمند ، از نگرش نوين أستاذ حكايت مىكند كه آراء بيش وكم انقلابى وى ، مورد دو گونه فهم وتقرير نزد آنها شده است . تحصيل فخر رازي در مرند ( همان ، 3 ، 34 ) ودر مدرسه‌اى در محل گجيل تبريز نيز ، گزارش شده است . ( ابن كربلايى ، 1 ، 424 ) فخر رازي پس از طي دورهء تحصيلات ، مرحلهء ديگر زندگانى خود را با سفر به بلاد مختلف ، آغاز وبيشتر به شهرهاى بزرگ خراسان وما وراء النهر سفر كرد . خوارزم ، بخارا ، سمرقند ، هرات وفيروزكوه ، شهرهايى بود كه فخر رازي در آنها به تدريس ، خطابه ومناظره ، مشغول بود . وى در سمرقند با فريد الدين غيلانى به بحث نشست . فريد الدين غيلانى كتابهاى المباحث المشرقية ، الملخص والانارات فخر رازي را در آن سرزمين تدريس مىكرد واين نشانگر گسترش آوازهء دانش فخر الدين ونشر آثار وى ، در زمان حياتش