- در تفسير وكشف اسرار وتأويل آيات قرآن كريم تبحّرى خاصّ داشت . ورساله‌ها وكتابهاى متعدّدى در اين زمينه نگاشت كه از آن ميان تفسير سدرة المنتهى وتأويل المقطّعات از شاهكارها وآثار جاودانه تفسيري به شمار مىآيند . - به حلّ معضلات ومشكلات علوم عنايتى تامّ داشت . از اين رو رسائلي چون أنموذج العلوم را در حلّ برخى از معضلات : رياضيات ، كلام وأصول فقه تحرير كرد . سيّد على خان مدنى در باب جامعيت مير چنين مىگويد : « إن عدّت الفنون فهو منارها الذي يهتدى به أو الآداب فهو مؤمّلها الذي يتعلّق بإهدابه أو الكرم فهو بحره المستعذب النهل والعلل أو النسيم فهو حميدها الذي يدبّ منه نسيم البرء في العلل . » « 1 » ميرداماد از اين جامعيت كه رهاورد عنايات الهى واستعدادهاى ذاتي أو بود ، در راه پيشبرد معارف ديني وهدايت جامعهء اسلامى بهرهء تامّ برد وبرگ زرّينى از تاريخ فرهنگ اسلامى را رقم زد . 6 . حضور سياسي با نگاهى اجمالي به تاريخ حيات حكما درمىيابيم كه عموم آنها از حضور در عرصه‌هاى سياسي - اجتماعي سرباززده وگوشهء عزلت وانزوا برمىگزيدند وبه تأليف وتدريس اشتغال داشتند . از برجستگيهاى ميرداماد اين بود كه برخلاف آن اكثريت ، در صحنه‌هاى سياسي - اجتماعي جامعهء خويش حضور جدّى داشت . حتّى گاه پا را فراتر گذاشته نسبت به سرنوشت كشورهاى مسلمان ديگر نيز حسّاسيت نشان مىداد . نمونهء آن نامه‌اى است كه مير در ضمن آن علماى بغداد را به حضور بيشتر در صحنهء اجتماع ونقش داشتن در تصميم‌گيريهاى حاكمان خود ترغيب كرده وراه‌كارهاى عملي را بدانها توصيه نموده است . در اينجا خالى از فايده نخواهد بود كه متن اين مراسله را عينا نقل كنيم :

--> ( 1 ) . سلافة العصر ، ص 478 .