السيد محمد باقر الداماد ( الميرداماد )
85
تقويم الايمان وشرحه كشف الحقائق للعلوي ( تعليقات النوري )
شخصيت مقدّس اين خاتون عالم اسلام است كه مركز ثقل وجود را تشكيل مىدهد . اينك اگر خوب التفات كنيم در تجربهء خلسه وانجذاب عرفانى ميرداماد بدين نكته تشابه توجّه مىكنيم كه در مذهب تشيّع تصوير تمثال حضرت زهرا به عنوان عالىترين مظهر تقدّس برابر تصوير حضرت مريم در عالم عرفان مسيحيت ؛ يعنى مظهر عقل كلّ وخلّاق ومحمل روح القدس مىباشد . اين نحوه تقديس وتقدّس در فرق مختلف تشيّع - اعمّ از شيعه اثنا عشرى ومذهب اسماعيليه - جارى ورايج است . . . . به هر تقدير رمز دايرهاى شكل معنوي با نتيجهء تلاشها وتحقيقاتى كه امروزه روانشناسى تحليل خاصّه در باب أصل ومنشأ اصلى يا أزل ) epytehcrA ( به عمل آورده است ، كاملا وفق مىدهد . بالآخرة نكتهء سوم دربارهء منظرهء روحاني ميرداماد اين است كه ما در اينجا في الحقيقة در برابر نمونهء كامل از مثل اصلى يا أزلي قرار گرفتهايم وبا تحقيقاتى كه اين جانب به عمل آوردهام « دعاى حفظ » در اكثريت قريب به تمام كتب دعاى متداول در مذهب شيعهء اماميه مضبوط است ويقينا تجربهء روحاني ميرداماد منبع ومنشأ دعاى مزبور را تشكيل مىدهد به طورى كه عبارات وكلمات آن عين همان است كه ميرداماد بعد از خروج از حالت انجذاب روحاني تقرير واملا كرده است . » « 1 » نكتهء جالب توجّه ديگرى كه بر شدّت صفاى باطني مير دلالت دارد اينكه علّامه مجلسي كه به عنوان نماينده وسمبل اخباريگرى ومعاندت با حكما وعرفا ومسلك ميرداماد در عصر صفوى به شمار مىآيد ، با نقل خلسهء دوم مير - كه در تاريخ 1023 ه ق به وقوع پيوسته - در كتاب بحار الأنوار اذعان دارد كه : « در بين رسالات غريبهء ميرداماد ، رسالهء حاضر ، علامت ونشانهء تألّه وتقدّس وى مىباشد وبخوبى جنبهء قدس ونحوهء اخلاص باطني وى را جلوهگر مىسازد ! » بىشكّ تحمّل آن مضامين عميق حكمي تنها از پس چنان روح مطهّر وقدسي برمىآيد وبس ، وأنوار لاهوتى ولمعات ربّانى تنها از چنان منبع نوراني قابل اشراق است
--> ( 1 ) . القبسات ، مقدّمه ، صفحات نود وچهار إلى نود وشش .