السيد احمد بن زين العابدين العلوي العاملي

12

شرح كتاب القبسات

دشمنى من برخاسته بود ومن گرفتار گروهى گرديدم كه چشمانشان از أنوار واسرار حكمت كور بود . آنان تعمّق در أمور ربّانى وتدبّر در آيات سبحانى را بدعت بشمار مىآوردند انديشه آنان از اين هيكل‌هاى ظلمانى فراتر نمىرفت وچون با علم وعرفان دشمن وطريق حكمت وايقان را رها ساخته بودند از علوم مقدسه الهى واسرار شريف رباني محروم بودند از اين روى جهل علم خود را برافراشت ونشانه‌هاى خويش را آشكار ساخت . آنان دانش وفضل را نابود ساختند وعرفان وأهل عرفان را خوار داشتند ودر نتيجة هر كس كه در درياى جهل وحماقت بيشتر غوطه‌ور بود به قبول واقبال نزديك‌تر ونزد أرباب زمان عالم‌تر وفاضل‌تر بشمار مىآمد . هنگامى كه من حال را بدين منوال ديدم كه در آن علم واسرار آن كهنه شده وحق وأنوار آن پوشانده گرديده ، سيرت‌هاى عادله نابود وانديشه‌هاى باطله آشكار شده ناچار گرديدم كه خود را در برخى از نواحي كشور منزوى سازم زيرا پرداختن به علوم وصناعات ودفع معضلات ورفع مشكلات نياز به انديشه راحت وفراغ بال دارد واين از كجا پيدا مىآيد در اين زمان كه بزرگان وأفاضل فرودست وفرومايگان وأراذل زبردست شده‌اند وجاهل شرير به صورت عالم تحرير درآمده است « 47 » . واين ملا مهدى نراقى فقيه وفيلسوف است كه در آغاز شرح إلهيات كتاب شفاى ابن سينا مىگويد : برترين فضائل نفساني آراستگى به علوم وفنون واحاطه به حقائق أشياء است وبرترين علم علمي است كه از علت أولى وصفات جلال وافعال أو بحث كند كه همان حكمت متعاليه است كه حكماى أوائل هر چند در تحقيق وتبيين آن كوشيده‌اند ولى شيخ الرئيس أبو على سينا از آنان گوى سبقت را ربوده است ودر آن به تأليف وتصنيف پرداخته كه از ميان آنها إلهيات كتاب شفا شأني اجل دارد ولى از جهت دشوارى مسائل آن فقط برخى از فحول علما بر حل آن دست يافته وآنان كه به شرح وتوضيح آن پرداخته‌اند فقط به تعليق حواشي بر برخى از مشكلات آن پرداخته‌اند ومن شرحي بر آن نگاشته‌ام كه چيزى از مطالب آن فروگذار نشده واكنون آن را بر علما عرضه مىدارم كه فاسد آن را اصلاح وكاسد آن ترويج نمايند ومن به قصور خود اعتراف دارم چه آنكه من

--> ( 47 ) . الاسفار الأربعة ، صدر الدين شيرازي ( تهران 1378 ه ق ) ، ج 1 ص 6