مير قوام الدين محمد رازى تهرانى

مقدمه 31

دو رساله فلسفى عين الحكمة وتعليقات

7552 - تهران ، سعيد نفيسى 2 / 374 : نستعليق سدهء 11 - 12 ، دو كتاب است بدين نام يكى به عربى و ديگرى به فارسى ، در فهرست فيلمها از ملّا رجبعلى تبريزى دانسته شده است . . . 7555 - مجلس 1 / 1923 : نستعليق 1294 ، ( ص 1 - 138 ) با دو سر لوح در دفتر آغاز برابر نمونه [ ف . مجلس 5 : 424 ] . اين نسخه در فهرست گلچين معاني از صائن الدين على تركه دانسته شده و درست نيست . « 1 » ذكر اين نكته ضروري است كه متن فارسى عين الحكمه تا كنون دو بار منتشر شده است : نخست بدون عنوان كتاب ، به شكل ناقص ، شامل هفت فصل ، با افتادگيهاى فراوان و بدون حواشى مصنّف ، در ضمن منتخباتى از آثار حكماى الهى ايران ، جلد دوم . استاد هانرى كربن نيز با استناد به همان تحقيق ، آن را كامل پنداشته و عين الحكمه را به عنوان رساله‌اى مشتمل بر هفت فصل معرّفى كرده است . « 2 » بار ديگر ، به طور كامل ، شامل دوازده فصل ، به همراه حواشى مصنّف و برخى ديگر از حكما كه توسط نگارنده ، بر اساس دو نسخه تصحيح و از سوى انتشارات اهل قلم و با همكارى دفتر نشر ميراث مكتوب در سال 1374 به چاپ رسيده است . 3 . تعليقات : رساله‌اى است به زبان فارسى در باب برخى از أمور عامّه و الهيات بالمعنى الأعمّ كه در عين استقلال ، به انگيزهء تبيين آرا و ابداعات فلسفى حكيم ملّا رجبعلى تبريزى و تفسير مباحثى كه در ديگر آثار مصنّف ارائه شده ، تأليف گرديده است . وجه تسميهء آن به تعليقات نيز اين است كه تمامى فصول اين رساله معنون به عنوان « تعليق » است . بىشك گزينش اين نام در اثر تأثّر از انديشه‌هاى شيخ الرئيس بو على سينا و مقتبس از رساله التعليقات وى مىباشد . 4 . مبادى قياسات : رساله‌اى بسيار مختصر ( در دو برگ ) پيرامون مبادى پانزده‌گانهء انواع

--> ( 1 ) . فهرست نسخه‌هاى خطّى فارسى ، ج 2 ، جزء اوّل ، ص 823 . ( 2 ) . ر . ك . فلسفهء إيراني و فلسفهء تطبيقي ، ص 70 .