خويش از كتاب عيون الحكمة ابن سينا اخذ كرده است . 2 . عين الحكمه ( فارسى ) : صاحب رياض معتقد است كه قوام الدين كتاب عين الحكمه را به زبان فارسى تأليف كرده است و چون بر نگارش عربى تسلّط نداشته ، برخى از شاگردانش آن را به عربى بازگردانده‌اند . بنا بر اين تنها عين الحكمه فارسى از آثار اوست و عين الحكمه عربى در واقع از آن شاگردان او مىباشد . « 1 » امّا - همان گونه كه برخى از معاصران همچون پرفسور هانرى كربن نيز تصريح كرده‌اند « 2 » - ما بر اين باوريم كه عين الحكمه فارسى ، تحريرى نو و ترجمه‌اى آزاد و مبسوط از متن عربى آن است . به ديگر سخن : مير قوام الدين نخست كتاب را به زبان عربى تأليف كرده ، و بعد براى آنكه شمار بيشترى از آن بهره‌مند شوند و با آراى استادش مأنوس گردند ، خود آن را به فارسى برگردانده است . چه بسيار بعيد به نظر مىرسد كه چنين انديشمند بزرگى كه سالها به تعليم و تعلّم علوم و معارف اسلامى و تدريس منابع و متون دشوار و مهمّ فلسفى همچون آثار شيخ اشتغال داشته ، توانايى نگارش عربى را نداشته باشد ! ! برخى نيز به دليل تطابق مباحث اين كتاب با آراى استاد مير ، به بيراهه رفته و به غلط آن را منسوب به ملّا رجبعلى تبريزى داشته‌اند . شمارى نيز آن را از آن صائن الدين بن تركه پنداشته‌اند . استاد منزوى در لابلاى معرّفى نسخه‌هاى عين الحكمه به نادرستى اين دو رأى چنين تصريح كرده‌اند : عين الحكمه از مير قوام الدين محمّد تهرانى ، شاگرد ملّا رجبعلى تبريزى ( بنگريد : اشتراك لفظى : 733 ) از دانشمندان نيمهء دوم سدهء يازدهم . نخست اين كتاب را به همين نام به عربى نگاشته ، سپس خود آن را به فارسى درآورده است . ترجمه‌اى است نه شيوا و نه برابر اصل . . .

--> ( 1 ) . رياض العلماء ، ج 2 ، ص 285 . ( 2 ) . ر . ك : فلسفهء إيراني و فلسفهء تطبيقي ، ص 71 و منتخباتى از آثار حكماى الهى ايران ، ج 2 ، ص 411 . شيخ آقا بزرگ تهرانى نيز در طبقات أعلام الشيعة ، ج 11 ، ص 46 تصريح دارد كه عين الحكمه فارسى و عربى هر دو از آن مير قوام الدين است .